1. Forum VietMBA đã được nâng cấp lên version mới. Mọi thông tin, báo lỗi và góp ý xin vui lòng post tại topic ⚠ Thông báo nâng cấp forum và danh sách các vấn đề phát sinh.

Về Việt Nam hay ở lại Mỹ? Một câu hỏi không dễ trả lời!

Discussion in 'Chia sẻ buồn vui' started by tenchubv, Jan 6, 2009.

  1. newhaven07

    newhaven07 <span style="font-weight: bold;">Winner - Gold Mem MBA Family

    Joined:
    Apr 7, 2007
    Messages:
    2,240
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    36
    Current city/country:
    New Haven/ U.S.
    Current employer/school:
    University of Connecticut
    Undergrad major:
    Business
    MBA (intent) major/School:
    To be decided
    Việc kiếm việc khi về VN thì có vẻ chưa thấy mọi người chia sẻ nhiều.

    Mình nghĩ việc vào phòng kinh doanh của các công ty cổ phần xuất nhập khẩu (đúng hơn là xuất khẩu) cũng có thể là 1 option. Làm đại diện cho công ty nước ngoài ở VN cũng là 1 cách. Mọi người thử brainstorm tiếp xem.

    Bạn Nam có thể chia sẻ là làm cách nào bạn lại tìm được vị trí expat được không? Mình nghĩ được công ty bên này cử về VN là 1 cách rất hay.
     
  2. newhaven07

    newhaven07 <span style="font-weight: bold;">Winner - Gold Mem MBA Family

    Joined:
    Apr 7, 2007
    Messages:
    2,240
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    36
    Current city/country:
    New Haven/ U.S.
    Current employer/school:
    University of Connecticut
    Undergrad major:
    Business
    MBA (intent) major/School:
    To be decided
    Đúng là đi xin việc thì cần có cái duyên. Lúc mình đi tìm việc thì công ty cần tuyển người, người phỏng vấn thích mình, etc. Bởi vậy người ta mới nói "Good luck" với 1 người đi interview :).

    Về việc bóc lột, chị không nghĩ vậy đâu Linh. Chị thấy thật ra ở Mỹ khá fair và transparent, ai cũng phải work really hard if you want to go far in your career. Người Mỹ bản thân họ cũng làm rất nhiều.
     
  3. lehang267

    lehang267 Nominee - Gold member of the year 2009 MBA Family

    Joined:
    Oct 20, 2006
    Messages:
    1,265
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    36
    Current city/country:
    Columbus, OH, US
    Current employer/school:
    OSU
    Undergrad major:
    Finance and Banking
    MBA (intent) major/School:
    Finance
    Chị Hồng có thể chia sẻ tại sao lại là xuất nhập khẩu được không ạ? Nếu làm ở văn phòng đại diện của công ty nước ngoài đúng ngành nghề mình thích thì rất tốt rồi, nhưng nếu làm đại diện (theo em hiểu là trưởng văn phòng đại diện) thì em nghĩ hơi bị khó, chắc cũng phải ở vị trí senior rồi. Anh Thuận và các anh chị khác có kinh nghiệm chia sẻ thêm được không ạ?
     
  4. tenchubv

    tenchubv <span style="font-weight: bold;">Winner - Gold Top MBA Family

    Joined:
    Sep 27, 2008
    Messages:
    449
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    16
    Current city/country:
    Hanoi
    Current employer/school:
    Vietnam Partners LLC
    Undergrad major:
    Finance
    MBA (intent) major/School:
    MBA in Finance
    Mình chẳng có bí quyết gì cả. Chỉ là do định hướng sẽ về VN ngay từ khi còn đi học, vì thế, khi ra xin việc, mình cũng chỉ xin vào các công ty có định hướng kinh doanh ở VN. Mình cũng không phải là expat mà chỉ là transfer công việc từ VP bên NY về VP ở VN thôi.

    Mình không có kinh nghiệm làm việc cho nước ngoài trước khi đi như nhiều bạn khác nên rất khó xin được các việc ở các công ty lớn của Mỹ. Đổi lại, mình lại có nhiều kinh nghiệm làm việc ở Việt Nam. Vì thế, mình phải phát huy thế mạnh của mình, chứng tỏ được mình thực sự hiểu biết thị trường VN, thực sự hiểu các mối quan hệ, cách thức làm ăn ở VN. Đó là cái mà các công ty nước ngoài không có được. Với sự hiểu biết về thị trường VN + bằng cấp đạt mức chuẩn quốc tế, các bạn sẽ có nhiều cơ hội tìm việc ở các công ty nước ngoài ở VN.
     
  5. newhaven07

    newhaven07 <span style="font-weight: bold;">Winner - Gold Mem MBA Family

    Joined:
    Apr 7, 2007
    Messages:
    2,240
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    36
    Current city/country:
    New Haven/ U.S.
    Current employer/school:
    University of Connecticut
    Undergrad major:
    Business
    MBA (intent) major/School:
    To be decided
    Thanks bạn Nam đã chia sẻ. Theo mình, đó là một cách làm tốt.

    Về câu hỏi tại sao lại là công ty XNK? Vì mình có mấy người bạn đi du học về, đầu quân làm Trưởng phòng kinh doanh ở các công ty xuất khẩu lớn, lương cực khá, exposure tốt, đi nước ngoài như đi chợ để trao đổi, ký kết hợp đồng. Trên này có vẻ ít bạn nào consider option đó thì mình nêu ra để mọi người brainstorm thôi.
     
  6. endof2008

    endof2008 Member MBA Family

    Joined:
    Aug 2, 2007
    Messages:
    189
    Likes Received:
    1
    Trophy Points:
    16
    Current city/country:
    singapore
    Current employer/school:
    Liberty
    Undergrad major:
    IT
    MBA (intent) major/School:
    finance
    Thật sự thì về VN có rất nhiều cơ hội cả về chuyên môn lẫn cơ hội làm giàu. Hôm mình làm intern với J&J, mình rất thích vì trực tiếp được guide bởi GM và Franchise head, cái scale cũng lớn , có nhiều challenges (về working culture). Salary và career prospect ở Sàigon cũng tốt, vì nhìn xung quanh cũng khá nhiều bạn cùng cỡ tuổi mà earning 2k,3k..chưa kể bonus mua nhà mua đất mua stock, trông cũng xôm tụ lắm hehe..

    Nhưng lý do mình quyết định không về một phần là vì second generation. Thật sự đời sống quá ô nhiễm (kẹt xe, ngập đường, tai nạn, ăn gì cũng có hoá chất từ rau tới thịt gà heo bò trái cây). Cái này chỉ là cảm nhận riêng thôi. :)
     
  7. nvha

    nvha Active Member MBA Family

    Joined:
    Mar 20, 2007
    Messages:
    1,784
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    36
    Current city/country:
    HCMC, Vietnam
    Current employer/school:
    VSI
    Undergrad major:
    N/a
    MBA (intent) major/School:
    N/a
    Bài trao đổi của của Tuần Việt Nam với Bác Edward Steinfeld-là một chuyên gia kinh tế chính trị nghiên cứu về Trung Quốc- Phó GS và giám đốc chương trình MIT-China có thể nói lên ít nhiều đến chuyện về vs. ở; trong Đảng vs. ngoài Đảng; về sự lựa chọn hướng đến tương lai; về vai trò của những cỗ máy cái chất lượng cao. Những thay đổi ở TQ trong quá khứ và cả tương lai. Ở một góc độ nào đó, những thay đổi như vậy cũng diễn ra ở Việt nam với một độ trễ nhất định. Các bạn quan tâm có thể tìm đọc thêm về các nghiên cứu, đánh giá khác của Steinfeld (http://web.mit.edu/polisci/faculty/E.Steinfeld.html )


    http://community.tuanvietnam.net/2010-04-13-hoc-gi-tu-su-troi-day-cua-trung-quoc-?print=1


    Học gì từ sự trỗi dậy của Trung Quốc?
    Tác giả: Việt Lâm - Phương Loan - Thủy Chung
    Bài đã được xuất bản.: 3 giờ trước

    Edward Steinfeld, Giáo sư Đại học MIT, một chuyên gia nghiên cứu về Trung Quốc, trong cuốn sách sắp ra mắt "Playing our Game", -( http://www.amazon.com/Playing-Our-G...=sr_1_1?ie=UTF8&s=books&qid=1271298615&sr=8-1 )
    đưa ra một luận điểm khá “ngược dòng”: Sự trỗi dậy của Trung Quốc chẳng hề đe doạ đến phương Tây.

    Tuần Việt Nam hỏi ông thật kỹ về nhận định này.

    Phần 1: Người tài sẽ về khi thấy có phần trong sự phát triển đất nước


    Ngừng cách làm cũ, lôi kéo bằng được người tài

    - Trong cuốn sách này, ông cho rằng Trung Quốc đang bị nhiều nước phương Tây hiểu nhầm. Ông có thể nói rõ những hiểu lầm này là gì không? Và đâu là khuôn khổ thích hợp để thế giới hiểu Trung Quốc hơn?

    Nhiều người phương Tây, đặc biệt là Mỹ, cho rằng Trung Quốc vì lý do nào đó đang đóng băng hệ thống phản biện trong nước và theo đuổi mô hình độc lập của riêng mình trong phát triển kinh tế bằng cách kết hợp kinh tế thị trường với quyền lực chính trị truyền thống. Tôi cho đó là một hiểu lầm lớn.

    Tôi nghĩ Trung Quốc đã từng cố gắng duy trì cấu trúc chính quyền truyền thống, trong khi từng bước cải cách theo hướng thị trường trong nhiều năm, nhưng họ đã không thành công. Kết quả là cuộc khủng hoảng chính trị vào năm 1989. Cả hệ thống đã rúng động và rơi vào khủng hoảng thực sự nghiêm trọng. Hai cuộc khủng hoảng to lớn khác, lần này đến từ bên ngoài, là sự kiện Liên Xô sụp đổ và khủng hoảng tài chính châu Á.


    Luận điểm chính của Playing our Game: Sự tăng trưởng của Trung Quốc thay vì hạ thấp, thực tế lại củng cố uy thế thương mại của Mỹ, vì (như tựa sách đã nêu), Trung Quốc đang "chơi theo luật Mỹ". Khi tìm cách hiện thực hóa giấc mơ hiện đại hóa đất nước bằng cách hội nhập vào trật tự kinh tế phương Tây, Trung Quốc đang chơi theo luật của phương Tây, chỉ tăng cường thêm vị thế của các công ty và các thể chế phương Tây. Ảnh hưởng của thế giới bên ngoài vừa có lợi sâu rộng, vừa dẫn đến những xáo trộn to lớn cho sự phát triển của Trung Quốc.

    Ở thời điểm đó, lãnh đạo Trung Quốc đã đưa ra một quyết sách hết sức quan trọng, đó là đoạn tuyệt với cách làm cũ, nghĩa là thay vì cố gắng bảo vệ các nguyên lý của chủ nghĩa xã hội thì giờ đây phải thực sự xem xét lại các nguyên lý này để cứu nền kinh tế, cứu đất nước và cứu cả hệ thống chính trị. Điều đó có nghĩa là phải đảo lộn cả đất nước để viết lại các quy tắc kinh tế cơ bản cho phù hợp với bên ngoài, và "bên ngoài" ở đây có nghĩa là WTO, là sự cạnh tranh của các công ty có vốn đầu tư nước ngoài.

    Chính những quy tắc bên ngoài này, và sự phụ thuộc vào các quy tắc đó, buộc Trung Quốc và hạt nhân của hệ thống chính trị là đảng Cộng sản phải mở cửa để thu hút nhân tài bên ngoài. Những nhân tài này, có thể là những người được đào tạo ở Mỹ, châu Âu, hay cũng có thể được đào tạo trong nước, nhưng đều nằm ngoài hệ thống. Đến khoảng những năm cuối thập kỷ 1990, đặc biệt là từ năm 2000, các cơ quan nhà nước, các công ty quốc doanh, các trường đại học đã mở rộng cửa chào đón họ.

    Sự mở cửa này không diễn ra một cách tự phát, mà từ cấp lãnh đạo cao nhất, những người nhiều lần nhấn mạnh rằng Trung Quốc cần có những tài năng và họ đảm bảo các tài năng ấy sẽ có thu nhập ngang tầm thế giới. Tôi thấy điều này rất đáng kể.

    Tôi vẫn không hiểu hết tại sao một số bạn bè của tôi, những người rất thông minh, vào cuối những năm 1990 lại không muốn liên quan gì đến đảng, không muốn liên quan gì đến Trung Quốc, mà chỉ muốn tìm mọi cách đến Mỹ.

    Thế nhưng đến cuối những năm 1990 và đầu những năm 2000, năng lượng của họ lại được dành cho những băn khoăn kiểu như khi trở về Trung Quốc thì có nên làm trong ngành tài chính không, có nên trở về trường đại học không, nên đòi hỏi những gì... Giờ tôi nhìn lại họ, những con người mới 20 năm trước không thấy bất kỳ một tia hy vọng nào ở Trung Quốc, nay đã trở thành Đảng viên. Họ không còn là những người chống đối nữa, nhưng họ vẫn có những ý tưởng cởi mở và cảm thấy mình có thể làm việc trong hệ thống này, không phải để làm cách mạng mà là để thay đổi hệ thống.

    Tôi nghĩ là có nhiều vấn đề ở Trung Quốc, về kinh tế, xã hội, những điều mà tôi mong Việt Nam sẽ tránh được trên con đường phát triển của riêng mình. Nhưng điều khiến tôi giữ vững hy vọng ở Trung Quốc là việc có ngày càng nhiều tài năng được trọng dụng và muốn làm việc trong hệ thống. Mặc dù điều này không đủ để đảm bảo thành công nhưng là một tín hiệu tốt.

    - Tôi cũng cho rằng biện pháp quan trọng là thu hút được ngày càng nhiều người tài cho hệ thống, và có thể đấy là động lực giúp Trung Quốc làm nên sự khác biệt chăng?

    Chắc chắn là Trung Quốc hiện nay khác hẳn với Trung Quốc ngày xưa. Ngày xưa, những người này luôn than phiền, về nạn tham nhũng, về sự bảo thủ. Những người đã quay trở về sẽ không nói đó là một thiên đường, thậm chí không phải là một hình mẫu thành công, mà chỉ là một sự tiến bộ trong cách làm việc. Mà sự tiến bộ thì không phải lúc nào cũng suôn sẻ.

    Tôi biết có nhiều người Mỹ và Việt Nam nhìn nhận Trung Quốc như một kẻ tham lam muốn có tất cả, có thể là họ có lý do chính đáng. Nhưng những người đã quay về lại nhìn nhận hệ thống đó khác: hệ thống đó còn yếu kém, còn phải đối mặt với nhiều thách thức kinh tế xã hội, và hệ thống đó đang tìm cách giải quyết chúng bằng cách kết nối sâu sắc hơn với các quy tắc và nhân tố bên ngoài. Họ nhìn nhận Trung Quốc là niềm hy vọng lớn nhất hiện nay và đang ngày càng hội nhập quốc tế sâu rộng hơn.

    Vào Đảng để là một phần trong cơ chế xã hội


    - Ông nói là một số bạn ông từng tỏ ra không thích dính líu đến chính trị, không muốn liên quan gì đến ĐẢng Cộng sản Trung Quốc vậy mà không lâu sau ông lại thấy họ trở thành đảng viên. Ông có biết lý do họ thay đổi quan điểm và thái độ không?

    Rất nhiều bạn bè của tôi trở thành đảng viên mà vẫn giữ nguyên quan điểm của mình. Họ không coi đó là một tổ chức, mà chỉ là một cơ chế thôi, mà xã hội nào cũng có cơ chế. Ở Mỹ cũng vậy thôi, những người học từ Harvard hay Stanford ra sau này bạn sẽ thấy họ ở những vị trí xã hội cao trong chính quyền, và bạn sẽ chép miệng "cơ chế nó thế, hệ thống nó thế".

    Ở Trung Quốc, đảng Cộng sản chính là cơ chế, là hệ thống đó. Nếu bạn là một doanh nhân thành đạt, một quan chức hành chính cao cấp, bạn sẽ là đảng viên. Thế là người ta nghĩ rằng mình cần phải là một phần của cơ chế này, kể cả khi họ không yêu quý nó.

    Một lý do nữa là việc gia nhập chẳng có gì khó khăn, chỉ cần viết một bài luận, sau đó chẳng ai đòi hỏi họ phải tin vào cái gì, hay phải đi họp với tư cách đảng viên. Khi tôi dạy học ở Trung Quốc, tôi hỏi các sinh viên của mình, những người đang học cử nhân ở một trường đại học hàng đầu, rằng ai trong số các em muốn vào đảng. Tất cả đều muốn vào.

    Tôi ngạc nhiên quá, hỏi tại sao, và câu trả lời đơn giản nhất là vào đảng dễ kiếm việc. Tôi hỏi thế các em muốn tìm việc trong chính quyền sao, họ bảo không, họ muốn làm trong các công ty nước ngoài. Không lẽ khi phỏng vấn tuyển dụng, các công ty nước ngoài sẽ hỏi em có phải đảng viên không sao? Tất nhiên họ hỏi. Cũng chỉ vì đảng là cơ chế thôi.

    Các sinh viên vào đảng khá dễ dàng, họ chỉ cần học giỏi, cư xử tốt, không gây rắc rối. Khi các công ty tuyển dụng, họ cũng xem xét sinh viên học trường nào, học ra sao. Nhưng nếu là đảng viên, có nghĩa họ là sinh viên tốt. Nhưng về mặt chính trị, nó không có nghĩa là bạn tin vào cái gì cả.

    Không giống như ngày xưa, một sinh viên là đảng viên có nghĩa là rất nghiêm túc, rất quan tâm đến chính trị. Giờ việc là đảng viên chỉ có ý nghĩa xã hội chứ ít ý nghĩa chính trị. Giống như ở Mỹ là sinh viên MIT hay Harvard thì ở Trung Quốc là sinh viên đại học Thanh Hoa hay Bắc Kinh.

    Sinh viên của tôi muốn vào đảng nhưng cũng khó chịu lắm. Viết luận là một quy trình không có ý nghĩa thiết thực vì chẳng ai tin vào một bài luận mà người viết chẳng hề tin vào những gì mình viết. Nhưng ai cũng phải trải qua. Người ngoài nhìn vào có thể thấy buồn cười, nhưng thực tế không hoàn toàn ngớ ngẩn.

    Khi Tổng Bí thư đảng Cộng sản Trung Quốc Giang Trạch Dân đưa ra thuyết "Ba đại diện", học thuyết đó mới nhìn tưởng như không có nghĩa gì cả. Nhưng thực tế nó có ý nghĩa với người dân khi họ được nghe rằng đảng đại diện cho lực lượng sản xuất tiên tiến, cho nền văn hoá tiên tiến... Xét ở mức độ nào đó, nó có ý nghĩa khi thuyết này không nói rằng đảng đại diện cho giai cấp lao động, cho đấu tranh giai cấp hay vận động cách mạng... Nếu bạn là một người có học, là doanh nhân, trí thức..., bạn sẽ nhìn vào thuyết này và nghĩ: đó là mình, đó là đảng của mình, không còn là đấu tranh giai cấp nữa, không còn là những điều mình không làm được hoặc không nhớ nổi. Giờ nó mở cửa với mình rồi.

    Tôi còn nhớ khi thuyết này ra đời tôi đã đùa cợt về nó với mấy người bạn đang làm điều hành cao cấp trong các công ty lớn ở Trung Quốc. Nhưng một người nói: Thuyết đó không phải trò đùa đâu, tôi rất coi trọng nó, không phải vì đó là một ý tưởng tuyệt vời, mà là vì nó cho phép chúng tôi làm những gì mà trong quá khứ chúng tôi không được làm. Vì thế chúng tôi rất quan tâm đến nó.

    - Nhiều nhà phân tích nói rằng bằng học thuyết ba đại diện, các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã tuyên bố rằng đảng Cộng sản Trung Quốc sẵn sàng thay đổi cả những nguyên tắc cơ bản để có thể thu hút được nhân tài vào hệ thống. Vậy về lâu dài, ý nghĩa của việc này như thế nào?

    Mọi thứ đang thay đổi rồi. Đang ngày càng có nhiều người được thu nạp vào hệ thống từ khu vực tư nhân, từ các trường đại học và ngày càng có nhiều nhà kỹ trị trong hệ thống. Họ đang đứng đầu nhiều cơ quan quan trọng, họ đang góp phần thay đổi tính chất của nền chính trị. Tôi không nghĩ đây là một quá trình kì bí gì, chúng ta có thể thấy đã có ở Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, Singapore, và Trung Quốc đang đi theo chính con đường đó.

    Lôi kéo Hoa kiều bằng chủ nghĩa yêu nước

    - Một điểm thú vị nữa trong cuốn sách của ông là những nỗ lực của Trung Quốc trong việc kêu gọi nhân tài người Hoa trở về phục vụ trong các lĩnh vực công hoặc tư. Vậy Trung Quốc đã làm việc này như thế nào?

    Nói một cách đơn giản là bằng lương cao. Nhân tài người Hoa về nước có thể làm trong lĩnh vực ngân hàng, tài chính, làm cho các công ty nước ngoài, làm việc tại Thượng Hải, hay Bắc Kinh hay Hongkong, đều nhận được mức lương cao. Thậm chí nếu vào làm trong lĩnh vực công họ cũng nhận được mức lương cao hơn mức lương công chức truyền thống. Họ được trả lương tương xứng với bằng cấp và đẳng cấp của nơi họ đã tốt nghiệp thạc sĩ hoặc tiến sĩ, ở Harvard, Stanford hay MIT.

    Khi Thủ tướng Chu Dung Cơ đến thăm MIT năm 1999 và có bài phát biểu, ông biết là trong cử toạ có rất nhiều nhân tài gốc Hoa nên đã nói: Chúng tôi cần các bạn, chúng tôi cần tài năng của các bạn và chúng tôi sẽ trả các bạn mức lương quốc tế nếu các bạn trở về.

    Có thể ban đầu ông ấy không có ý đó nhưng họ đã làm như vậy, kể cả trong các công ty nhà nước truyền thống như công ty dầu khí mà tôi từng tư vấn. Họ cần các nhân tài, và sẵn sàng trả lương và thưởng rất hào phóng.

    Nền kinh tế đang bùng nổ của Trung Quốc cần rất nhiều nhân tài và sẵn sàng trả lương cao để họ trở về từ phương Tây. Ảnh: Bắc Kinh về đêm (TC)

    Ở một khía cạnh khác, chuyện phức tạp hơn một chút. Khi chính phủ Trung Quốc từ bỏ chính sách tập trung cuối những năm 1990, thôi không tập trung vào xã hội chủ nghĩa hay đổi mới một cách chừng mực nữa mà thay vào đó là mục tiêu hiện đại hoá và đưa đất nước "vào quỹ đạo quốc tế", họ đã thực sự làm được một việc, đó là khơi gợi lòng yêu nước và khát vọng của mỗi người Trung Quốc.

    Giờ đây, trung thành không phải là với đảng hay với một lực lượng chính trị nào, mà là trung thành với đất nước.

    Rất nhiều công dân Trung Quốc, bất chấp quan điểm chính trị, đã cảm thấy mình có phần trong sự phát triển kinh tế của đất nước. Lễ khai mạc Thế vận hội năm 2008 không phải là không có ý nghĩa gì hay chỉ là tuyên truyền. Rất nhiều người Trung Quốc, cho dù nói rằng không ưa chính trị, vẫn cảm thấy vô cùng xúc động khi thấy đất nước mình thật hiện đại.

    Và dù nhiều người ở Mỹ hay ở Việt Nam nhìn Trung Quốc như một người khổng lồ không thể bị ngăn chặn, bản thân người Trung Quốc vẫn nghĩ nước mình còn yếu và bị xúc phạm trong nhiều thế kỷ qua. Khi đất nước bị coi thường, mỗi người cũng cảm thấy bị coi thường. Thế nên khi nhìn thấy đất nước đã hiện đại hơn, đã có vị thế quốc tế hơn, chưa phải là một mình một sân, nhưng cũng có tiếng nói bên cạnh Mỹ hay Nhật, họ cảm thấy tự hào về đất nước hơn rất nhiều.

    Rất nhiều người đã trở về và góp sức, và dù họ vẫn không ngừng than vãn về nạn tham nhũng, hành chính quan liêu, họ vẫn cảm thấy mình đang làm một việc rất xứng đáng. Vào khoảng năm 1999, tôi ngờ rằng chẳng có mấy người nghĩ như vậy.

    - Có phải ý ông là chủ nghĩa dân tộc ở Trung Quốc hiện đang rất mạnh?

    Tôi sẽ thận trọng khi nói về vấn đề này. Chủ nghĩa dân tộc trong tiếng Anh với tôi, tôi phải thừa nhận, là mang nghĩa tiêu cực. Rất ít người nói là họ theo chủ nghĩa dân tộc, tôi cũng vậy. Nhưng nhiều người sẽ nói là họ yêu nước, phục vụ đất nước vì có niềm tin vào đất nước.

    Ở Trung Quốc có chủ nghĩa dân tộc, nhưng họ cũng e ngại chủ nghĩa dân tộc này. Ví dụ, cứ nhắc đến Nhật Bản là không ít người Trung Quốc sẽ rất tức giận, với Mỹ cũng vậy. Đó là chủ nghĩa dân tộc.

    Còn chủ nghĩa yêu nước là lòng tự hào về đất nước, là tinh thần sẵn sàng đóng góp cho đất nước. Tôi cho đó là điều đang có ở Trung Quốc mạnh mẽ hơn hồi những năm 1990. Chủ nghĩa dân tộc cũng có, thực sự xấu xí, nhưng chỉ là nhỏ so với chủ nghĩa yêu nước.


    Dù Trung Quốc đã đẩy mạnh hiện đại hoá, đã ít nhiều tuân theo các luật lệ quốc tế, đã chấp nhận sự có mặt của người ngoại quốc trong rất nhiều lĩnh vực cơ bản của nền kinh tế, tôi vẫn cảm thấy ngạc nhiên khi người Trung Quốc thoải mái đến vậy với người nước ngoài, không thấy mấy người Trung Quốc hỏi "người nước ngoài làm gì ở đây vậy", chủ nghĩa dân tộc không còn thể hiện nhiều.

    Không những thế, chủ nghĩa yêu nước còn thể hiện ở chỗ người Trung Quốc coi việc có nhiều người nước ngoài ở nước mình là dấu hiệu cho thấy vị thế đất nước đang tăng lên, cho thấy người Trung Quốc có thể bình đẳng với thế giới.

    Đổ tiền cho đại học

    - Các trường đại học lớn, như ĐH Thanh Hoa và Bắc Kinh, đóng vai trò rất lớn đối với sự phát triển của Trung Quốc. Theo quan sát của ông, vai trò của các trường đại học hàng đầu này được thể hiện như thế nào trong sự trỗi dậy về kinh tế của Trung Quốc?

    Câu hỏi này vừa thú vị vừa phức tạp. Trong một thập kỷ qua, một lượng vốn đầu tư khổng lồ đã được bơm vào một số trường đại học hàng đầu trong hệ thống đào tạo của Trung Quốc.

    Có thể nói là giáo dục ở các cấp dưới ở nhiều nơi gần như đã bị quên lãng. Chính phủ chính thức quy định chế độ phổ cập 9 năm cho tất cả trẻ em, nhưng trên thực tế, mọi việc không được như vậy. Ở các cấp học dưới, học sinh và gia đình phải trả rất nhiều các loại phí, khiến nhiều nhà nghèo không thể cho con theo học. Theo tôi các nước đang phát triển khác phải tránh được tình trạng này.

    Nhưng đầu tư vào các trường đại học đang tăng lên từng ngày. Cách đây khoảng hơn 10 năm, chính phủ Trung Quốc bắt đầu thúc đẩy những thay đổi trong hệ thống giáo dục đại học cao đẳng. Trước kia, các giảng viên thường không có bằng cấp đáng kể. Khi chính phủ yêu cầu giảng viên đại học phải có bằng cấp và công trình khoa học, ban đầu các trường cảm thấy vớ vẩn, nhưng vẫn tuân thủ. Thế là dần dần các giảng viên trẻ với lợi thế trong việc tiếp cận các nền giáo dục tiên tiến có thể giành được nhiều bằng cấp và thăng tiến, gạt ra lề các đồng nghiệp nhiều thâm niên. Đến giờ, ở hầu hết các trường đại học hàng đầu, các giảng viên đều có rất nhiều bằng cấp.

    Khoảng 15 năm trước, nếu có ai học ở nước ngoài, có bằng cấp của phương Tây mà lại quay về Trung Quốc, các trường đại học Trung Quốc trước hết sẽ cho người này là ngốc nghếch, sau đó là không nhận họ, vì nhận người ngoài sẽ đảo lộn hết chế độ lương bổng một cách không mong muốn.

    Nhưng giờ đây, Bộ Giáo dục Trung Quốc quy định các trường đại học quan trọng phải có một số lượng tối thiểu các tiến sĩ nước ngoài, thế là các trường đại học gặp phải áp lực rất lớn phải tìm được và lôi kéo được các công dân có bằng cấp của Mỹ hoặc châu Âu. Giờ đây các khoa đang tràn ngập những người như thế, có xấu có tốt nhưng đều là Tây học, vì bây giờ đó là một tiêu chuẩn. Và họ cũng đang tự đào tạo ra các tài năng.

    Thật khó có thể nói các kỹ sư được đào tạo ở Đức hay Mỹ hay trong nước giỏi kém ra sao, nhưng các công ty nước ngoài ở Trung Quốc đang tuyển dụng họ dựa trên trình độ, và tiếp tục đào tạo để họ có thể nhanh chóng và dễ dàng hoà nhập với môi trường nghiên cứu và phát triển quốc tế. Họ biết rằng chỉ có thể tìm được những nhân tài thực sự ở một vài trường đại học lớn: Bắc Kinh, Thanh Hoa, Chiết Giang, Giao thông Thượng Hải, Phúc Đán...

    Các trường đại học lớn của Trung Quốc đang là các trung tâm sản xuất nhân tài. Ảnh: ĐH Thanh Hoa (chinaview)

    - Điều quan trọng đối với các giảng viên hàng đầu ở các trường đại học hàng đầu là phải có tự do học thuật và tư duy và không chấp nhận sự áp đặt về tư duy hay ý tưởng. Ông có nghĩ là chính phủ Trung Quốc đã tạo ra được môi trường tự do này không?

    Đây là một câu hỏi khó. Nói một cách đơn giản thì là không. Chính phủ Trung Quốc chưa tạo ra được một môi trường cho phép mọi người có thể nói bất cứ điều gì. Ở một vài lĩnh vực nhất định, như kinh tế chẳng hạn, có thể có tự do phát ngôn. Nhưng động đến chính trị, mỗi người đều tự kiểm duyệt. Theo họ, vẫn có tranh luận học thuật, nhưng luôn có sự tự kiểm duyệt.

    Tuy nhiên vẫn có một sự linh hoạt khiến tôi ngạc nhiên. Một mặt, có những người gia nhập hệ thống với rất nhiều ý tưởng rộng mở vì họ sống ở nước ngoài hoặc đơn giản là sành điệu nên họ có thể biết mọi thứ qua iIternet. Họ được thông tin rằng chính phủ Trung Quốc muốn vươn lên tầm thế giới, có nghĩa là trở thành một nước công nghiệp phát triển, họ thấy rằng Trung Quốc dù độc đảng nhưng không độc tài.

    Chính phủ Trung Quốc hiện nay cũng đang truyền thông một cách hiệu quả về một tầng lớp trung lưu hiện đại - những người thu nhập cao, mức sống cao, có nhu cầu vui chơi giải trí... Nó tạo ra một cảm giác rằng có dân chủ, tạo cho công dân của họ hy vọng, mặc dù các khái niệm này chưa bao giờ được làm rõ, thúc đẩy công dân thay đổi hành vi, tuân thủ pháp luật như mong muốn biến Trung Quốc thành một xã hội pháp quyền.

    Và thực tế là Trung Quốc cần phải trở thành một xã hội pháp quyền, cho dù là luật cho phép những người nông dân bị mất đất vào tay các nhà đầu cơ bất động sản hay luật đối với các công dân thành thị muốn bảo vệ quyền của mình theo luật lao động... Đó cũng là một động lực xã hội thú vị. Và đi đầu làm gương phải là các doanh nghiệp, doanh nhân, quan chức trong hệ thống chính trị, và giới truyền thông.

    (còn nữa)
     
    Last edited: Apr 15, 2010
  8. nvha

    nvha Active Member MBA Family

    Joined:
    Mar 20, 2007
    Messages:
    1,784
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    36
    Current city/country:
    HCMC, Vietnam
    Current employer/school:
    VSI
    Undergrad major:
    N/a
    MBA (intent) major/School:
    N/a
    Trung Quốc trỗi dậy: đống nguy cơ hay rổ cơ hội?

    http://www.tuanvietnam.net/2010-04-13-trung-quoc-troi-day-dong-nguy-co-hay-ro-co-hoi-

    Trung Quốc trỗi dậy: đống nguy cơ hay rổ cơ hội?
    Tác giả: VIệT LÂM - PHƯƠNG LOAN - THủY CHUNG
    Bài đã được xuất bản.: 17/04/2010 06:00 GMT+7

    "Việc Trung Quốc đang ngày một mạnh lên vừa là một đống nguy cơ, cũng là một rổ cơ hội" - GS MIT Edward Steinfeld nhìn nhận.

    >> Người tài sẽ về khi thấy có phần trong sự phát triển đất nước

    Tạo sức ép, bắt cạnh tranh
    - Tôi nhận thấy có một khái niệm thú vị mà ông dùng trong cuốn sách là "institutional outsourcing" (thuê ngoài thể chế). Khái niệm này còn rất mới đối với Việt Nam. Ông có thể giải thích rõ hơn về thuật ngữ này?
    Có thể thấy nhiều công ty quốc tế hiện nay đang thuê ngoài nhiều khâu trong quá trình sản xuất và vận hành của họ ở nhiều nước khác nhau, trong đó đương nhiên có Trung Quốc. Có thể không quá giống nhau, nhưng tôi cho rằng chính phủ Trung Quốc và nhiều doanh nghiệp nước này cũng đang thuê ngoài những yếu tố, chức năng quan trọng nhất. Tôi biết là trong chính phủ Trung Quốc không ai sử dụng thuật ngữ này, họ không tự gọi những việc mình đang làm theo cách đó, nhưng tôi nghĩ thuật ngữ đó phản ánh đúng thực chất.
    Ví dụ điển hình là những thay đổi trong quản trị doanh nghiệp ở các công ty quốc doanh. 15, 20 năm nay, chính phủ Trung Quốc đã cố gắng áp dụng nhiều hình thức cải cách quản trị tại các doanh nghiệp nhà nước nhưng không thành công. Họ đã thử ký hợp đồng với các giám đốc, thử hệ thống thuế mới đối với các công ty nhưng dường như không gì có thể làm cho các công ty nhà nước thay đổi. Nhưng khi nhà nước buộc các công ty này niêm yết trên các thị trường chứng khoán nước ngoài, như ở Hongkong hay New York, đã có những thay đổi đến không ngờ.
    Những công ty này đã cảm thấy áp lực, họ cảm thấy bị các công ty nước ngoài có cùng quy mô cạnh tranh rất khốc liệt và họ phải tuân theo các quy tắc báo cáo tài chính của các thị trường chứng khoán lớn. Vì họ đã niêm yết nên giờ họ có số có má, các công ty nước ngoài tìm đến để thương thảo. Ban đầu các công ty Trung Quốc không biết phải làm gì và trở nên ngày càng phụ thuộc vào các thể chế nước ngoài như các ngân hàng, các công ty tư vấn, mà các thế chế này thì luôn đòi hỏi mức độ minh bạch rất cao.
    Tôi không ngây thơ đến mức nghĩ rằng các thể chế nước ngoài này có thể giúp giải quyết tất cả các vấn đề của Trung Quốc nhưng họ đóng vai trò rất tích cực đối với các công ty khi thúc đẩy họ phải minh bạch hơn, khiến lãnh đạo các công ty này phải hành động giống các doanh nhân hơn là các quan chức, tạo cho các lãnh đạo này không gian để đổi mới, điều này vừa sôi động, vừa đáng sợ và căng thẳng đối với các công ty Trung Quốc.
    Tình hình khiến các lãnh đạo doanh nghiệp này nảy sinh ý thức phải tìm đến sự giúp đỡ của các tài năng, những người có kinh nghiệm kinh doanh với nước ngoài, những người có bằng MBA hoặc PhD hoặc cao hơn, nhưng quan trọng là có kinh nghiệm. Và thế là những tổ chức mang nặng tính truyền thống nhất đã phải kéo những nhân tài này về cho những vị trí quản trị cao nhất, từ các công ty nước ngoài ở Mỹ hoặc châu Âu. 20 năm trước chắc chắn không có chuyện đó, nhưng giờ đó là chuyện thường ngày.
    Làn sóng hàng giá rẻ chất lượng thấp - đáng ghét nhưng có bài học
    - Hiện nay Trung Quốc đang xuất khẩu hàng hoá chất lượng thấp sang các nước trong khu vực và các nước thu nhập nhấp. Theo ông tại sao họ lại làm vậy và sẽ có những ảnh hưởng gì đối với các nước nhập khẩu, đa phần là các nước chưa phát triển lắm?
    Ở Trung Quốc có ít nhất hai loại hình kinh tế, từ đó có thể nghĩ đến hai loại doanh nghiệp khác nhau. Ở Trung Quốc có rất nhiều công ty bản xứ, quốc doanh hoặc tư nhân, sản xuất những thiết kế giản tiện và tốn ít chi phí. Ngay ở Việt Nam chúng ta cũng có thể thấy rất nhiều xe máy rẻ tiền và chất lượng thấp. Nhưng các công ty này ở trong một môi trường cạnh tranh rất cao, kiếm tiền rất khó nên luôn phải hạ giá bán.
    Nhưng có một kiểu doanh nghiệp khác như tôi đã miêu tả, họ cũng đơn giản hoá các thiết kế nhưng tập trung ưu tiên cho một vài thiết kế nhất định. Họ có thể làm như vậy một cách nghiêm túc vì họ muốn sản xuất các sản phẩm chất lượng cao và nhắm đến thị trường thế giới chứ không chỉ là thị trường Mỹ và châu Âu. Đây thường là các công ty nước ngoài hoặc có vốn đầu tư nước ngoài.
    Điều khiến tôi ngạc nhiên là, chính phủ Trung Quốc luôn công khai nhấn mạnh đổi mới với các công ty địa phương, nhưng thực tế là có rất ít cải cách trong khu vực này, thay vào đó lại xảy ra ở các công ty có yếu tố nước ngoài đang sử dụng các nhân tài người Trung Quốc. Nhưng chính phủ cũng rất thoải mái với việc này, họ thấy không có lý do gì ngăn cấm, thậm chí còn đổ tiền đào tạo nhân tài để họ vào làm cho các công ty cao cấp. Có lẽ chính phủ mong rằng sau khi học hỏi những tiến bộ ở các công ty nước ngoài, các nhân tài này sẽ rời khỏi đó và đến với các công ty địa phương. Tôi khá ấn tượng với việc hệ thống này sẵn sàng cho phép sự đầu tư nước ngoài vào đổi mới, đôi lúc khó kiểm soát này.
    Đối với các quốc gia đang phát triển đang chứng kiến dòng chảy hàng hoá ồ ạt từ Trung Quốc, tôi không biết câu trả lời về mặt chính sách nên như thế nào, nhưng tôi tin rằng cả các nước đang phát triển và các nước phát triển đều có thể học được một bài học quan trọng về việc đào tạo các nhân tài cho lĩnh vực kinh tế cao cấp.
    Đây không phải chuyện Trung Quốc đã vận hành nền công nghiệp như thế nào, mà là chuyện họ kiếm tiền ra sao. Tiền kiếm được là nhờ nền kinh tế có sự gắn bó giữa sản xuất và đào tạo. Vì vậy, để có được sự phát triển của thành phần kinh tế bản địa, các trường đại học bản địa phải sản xuất được nhân tài cho địa phương. Ở Trung Quốc, điều này không hề xảy ra ở những năm 1980, 1990, nhưng đang xảy ra bây giờ trong một làn sóng lớn do xã hội đòi hỏi.
    Thay đổi luật chơi bên trong, thích ứng luật chơi bên ngoài
    - Trong sách ông có nhấn mạnh là Trung Quốc không tạo ra luật mới mà tuân theo luật của thế giới. Theo ông nó ảnh hưởng thế nào đến đời sống chính trị kinh tế xã hội trong nước?
    Trung Quốc tuân theo luật lệ chung nhưng cũng có những xung đột giữa Trung Quốc với Mỹ và các nước khác ở các cấp độ vi mô, mà khó có thể nói là do nước nào không theo luật. Nhưng có thể nói là Trung Quốc tuân theo luật chơi, ví dụ như trong khuôn khổ WTO. Vậy nó đã thay đổi nội bộ đất nước này như thế nào?
    Việc gia nhập WTO là một sự kiện đối với các lãnh đạo Trung Quốc. Trong 13 năm đàm phán để gia nhập WTO, Trung Quốc luôn kiên định lập trường về ưu đãi có tính bảo hộ đối với nhiều ngành mà Mỹ và các nước khác kiên quyết từ chối. Nhưng sau 13 năm, Trung Quốc thay đổi lập trường, khiến không những người Mỹ mà cả những người Trung Quốc trong các ngành công nghiệp truyền thống ngạc nhiên. Họ không được chuẩn bị tinh thần và phản đối nguy cơ về những cạnh tranh đến từ bên ngoài.
    Nhưng Thủ tướng Trung Quốc Chu Dung Cơ lúc bấy giờ đã dùng việc gia nhập WTO làm công cụ để phá vỡ vị thế chính trị của các ngành công nghiệp truyền thống. Không phải ông ấy muốn phá bỏ sự sở hữu của họ, mà là muốn phá bỏ sự bảo hộ và bao cấp. Từ năm 1999 đến 2001, sau những cuộc đàm phán gia nhập kéo dài, Thủ thướng đã loại bỏ Bộ Công nghiệp, thế là các công ty mất đi địa chỉ lobby quan trọng nhất của họ trong chính phủ. Và họ không còn sự lựa chọn nào khác là phải cạnh tranh.
    Việc loại bỏ bộ này cùng với việc các nguồn lực đến được với khu vực tư nhân cho thấy chính phủ Trung Quốc sẵn sàng thay đổi quy tắc bên trong cho phù hợp với quy tắc bên ngoài. Và khi các công ty không còn dựa được vào các bộ ngành và phải cạnh tranh để giành nhân tài, họ cũng tạo ra những thay đổi trong xã hội.
    - Vậy trong quá trình hội nhập, đâu là lực cản lớn nhất trong nước đối với sự phát triển và thích nghi của Trung Quốc với thế giới?
    Tôi không nghĩ là có nước nào, dù kinh tế có phức tạp đến đâu, lại lên kế hoạch và tuân theo kế hoạch để phát triển. Nhưng ở Trung Quốc đã từng có kiểu cách lên kế hoạch cho mọi việc và làm theo kế hoạch. Nhưng giờ không còn thế nữa, thay vào đó nền kinh tế và hệ thống chính trị phải đối mặt với những thách thức mới nảy sinh, tìm hiểu và tìm cách đối phó.
    Ví dụ với việc gia nhập WTO, nhiều công ty nhà nước đã phản đối việc cạnh tranh. Việc cạnh tranh này đã dẫn đến việc hàng triệu công nhân mất việc mà không có đảm bảo xã hội nào. Chính phủ Trung Quốc không còn cách nào khác là khuyến khích khu vực tư nhân để có nguồn tiếp nhận số nhân công thất nghiệp này, đồng thời gấp rút xây dựng các chính sách đảm bảo an sinh xã hội mà họ còn chưa làm tốt.
    Hơn thế nữa, bằng việc cho phép sự cạnh tranh thực sự và cho phép giới tinh hoa có thể được đào tạo và vào làm việc cho các công ty lớn, chính phủ đã cho phép sự bất bình đẳng lớn xảy ra trong xã hội về thu nhập, về tài sản, và tạo ra rất nhiều vấn đề. Nó cũng đặt ra những thách thức đối với việc hoạch định chính sách, đặc biệt với dân số nông thôn quá đông.
    Trước đây chính phủ Trung Quốc rất miễn cưỡng cho phép việc di cư từ nông thôn lên thành thị. Nông dân vẫn tràn ra thành phố làm việc nhưng họ không được hưởng các chế độ về an sinh, giáo dục, y tế. Đồng thời, chính phủ cũng miễn cưỡng trong việc cho phép nông dân có quyền sở hữu và quyền quyết định đối với đất đai. Giờ đây, khi mà sự bất bình đẳng gia tăng một cách đáng ngại, chính phủ buộc phải hợp pháp hoá dòng lưu chuyển lao động này cũng như hợp pháp hoá các quyền liên quan đến đất đai.
    Và ngay trong chính quyền, trong hệ thống chính trị hiện nay chúng ta cũng có thể thấy nhiều tiếng nói công khai và tiến bộ đòi hỏi sự thay đổi. Gần đây, một số nhà báo, có cả những nhà báo của các tờ báo nhà nước lớn, kêu gọi phải có sự cải cách trong chế độ hộ khẩu và sở hữu nhà. Họ rõ ràng không phải những người chống đối hay biểu tình, họ là các nhà báo với nhiệm vụ phải phát ngôn chính thức. Nhưng họ cũng không ngốc và họ tự tin rằng có thể lên tiếng để thúc đẩy những thay đổi trong nội bộ hệ thống chính trị, vì đây là một vấn đề xã hội nghiêm trọng và chính phủ cần phải đối mặt với nó.
    "Trung Quốc hướng nội"
    - Theo truyền thống, người Trung Quốc luôn tự coi mình là trung tâm thế giới, vua là con trời. Theo ông thì hiện nay, với sự trỗi dậy của đất nước, người Trung Quốc đang đặt mình ở đâu trong thế giới?
    Thật khó mà nói được tất cả người Trung Quốc nghĩ gì, rất khó để khái quát về thái độ của họ. Nhưng tôi cho là nhiều người Trung Quốc nghĩ đất nước mình hướng nội. Rất nhiều người Trung Quốc sẽ sốc khi nghe thế giới miêu tả đất nước họ là hiếu chiến, dân tộc cực đoan hay bành trướng chủ nghĩa. Khi một đồng nghiệp người Hoa của tôi nghe một người Mỹ miêu tả Trung Quốc là hung hãn và tham lam, anh ta đã vô cùng bàng hoàng. Anh ta nói làm sao họ có thể nói thế về Trung Quốc, nước tôi rất hướng nội.
    Tuy nhiên, cũng có nhiều người Trung Quốc cho rằng nước mình không chỉ là một đất nước, mà còn là một nền văn hoá, một nền văn minh, vì thế sự xúc phạm đối với đất nước họ trong mấy trăm năm qua, không chỉ là xúc phạm một đất nước, mà còn là xúc phạm một nền văn hoá. Sự trỗi dậy của Trung Quốc đối với nhiều công dân nước này cũng không chỉ là sự trỗi dậy của một đất nước hay như một con người đứng lên vươn vai, mà còn là sự trỗi dậy của một nền văn hoá.
    Người Trung Quốc cho là nước mình hướng nội. Ảnh: TC

    Trung Quốc mạnh lên - vừa là nguy cơ, vừa là cơ hội
    - Có nhiều nhà nghiên cứu đang cố gắng giải mã sự trỗi dậy của Trung Quốc và tìm câu trả lời cho câu hỏi Trung Quốc là rồng thật hay hổ giấy. Một số người cho rằng sự trỗi dậy của Trung Quốc là mối nguy, một số khác cho là cơ hội. Bản thân ông là người sống ở Trung Quốc thì ông nghĩ sao?
    Tôi nghĩ là tất cả. Một đất nước khi giàu lên sẽ mạnh lên về nhiều mặt. Dù sự thịnh vượng còn gây nhiều tranh cãi hay có những hệ quả xã hội, vẫn sẽ có những người giàu lên và có tiền để làm nhiều việc, tốt hoặc xấu. Đó cũng là cơ hội cho người ngoài có thể kiếm tiền từ họ. Kể cả một nước nghèo cũng vừa là một đống nguy cơ, vừa là một rổ cơ hội.
    Việc Trung Quốc đang ngày một mạnh lên cũng vậy, vừa là nguy cơ, vừa là cơ hội. Điều tôi tập trung trong cuốn sách và cũng là điều nhiều người quan tâm là cơ chế của sự phát triển, là con đường mà nước đó đang đi, giống con đường của Nhật Bản hay Hàn Quốc.
    Có rất nhiều con đường để phát triển và Trung Quốc có thể chọn con đường họ muốn, mà theo tôi họ đã chọn con đường hội nhập toàn cầu sâu rộng. Khi đó tiếng nói của Trung Quốc sẽ hoà chung với tiếng nói quốc tế chứ không nổi trội, lợi ích của Trung Quốc sẽ tương đồng với lợi ích của các nước khác.

    - Tôi cũng biết là chính phủ Trung Quốc nhấn mạnh sự phát triển hài hoà hay trỗi dậy một cách hoà bình. Vậy họ đang hiện thực hóa các thuật ngữ này như thế nào ở cả cấp độ quốc gia và quốc tế? Ông có nghĩ là chúng có tác dụng không?
    Tôi không phải là một chuyên gia về chính sách đối ngoại và tôi cũng hoài nghi bất cứ phát ngôn nào của bất cứ chính phủ nào về chính sách vì chúng có nhiều tính định hướng. Tôi nghĩ là việc nhấn mạnh sự trỗi dậy hoà bình không phải chỉ để dành cho công chúng nước ngoài, mà còn phản ảnh cách người Trung Quốc tự nhìn nhận mình.
    Chính phủ Trung Quốc cũng đang phải chạy theo giải quyết các trường hợp các công ty Trung Quốc tiền trảm hậu tấu. Tôi biết một số công ty dầu khí ký hợp đồng ở nước ngoài mà không tham vấn Bộ ngoại giao và đã có những rắc rối hiển hiện. Họ đã không xin phép trước và khi chính phủ phải đối phó với những trường hợp này, họ cố gắng bao biện bằng cụm từ "trỗi dậy hoà bình".

    Phát triển hài hoà là một thuật ngữ khác, nghe khá buồn cười vì biết thế nào là hài hoà. Chính vì sự mơ hồ của thuật ngữ này mà trong các phát ngôn khác nhau, chính phủ Trung Quốc có thể diễn giải nó khác nhau: ví dụ hài hoà là sự phân chia lại tài sản, là đổi mới, là môi trường sạch hơn, là công nghệ hiện đại, thậm chí là dân chủ...
    Tôi thì cho đây là một thuật ngữ nguy hiểm và tham vọng, và nếu ở trong hệ thống, tôi sẽ ngại ngần khi sử dụng thuật ngữ này. Nhưng những thuật ngữ này không bị sử dụng một cách cẩu thả hay thiếu suy nghĩ. Ngay cả các trường đảng trung ương ở Bắc Kinh cũng giảng dạy thận trọng về việc sử dụng những thuật ngữ này trong việc làm sao để vận hành đất nước phát triển như Nhật Bản hoặc Singapore hay Mỹ.Tôi thì thấy là họ ứng xử với thuật ngữ "hài hoà" này một cách nghiêm túc kể cả khi họ không thực sự hiểu nó. Tuy nhiên, không ai biết nó đang được áp dụng ra sao hay cũng chưa biết nó có hiệu quả thế nào.

    "Chặt cầu" để tiến lên kiểu Trung Quốc
    - Từ những lý giải của ông về nguyên nhân Trung Quốc phát triển kinh tế nhanh như vậy, theo ông các nước có thể học được gì từ Trung Quốc?
    Trung Quốc đang vận hành nền kinh tế của mình trong một môi trường cạnh tranh gay gắt và luôn nhìn các nước khác như các đối thủ cạnh tranh (Việt Nam, Thái Lan...) Nhưng điều quan trọng là mọi hoạt động trong nền kinh tế Trung Quốc đều chứa đựng những tiềm năng nâng cao giá trị, đều có thể được nhân lên và có thể tiếp cận được với những thiết kế phức tạp.
    Nhưng con người cần phải được đào tạo để tham gia vào những hoạt động đó, chứ không thể chỉ áp dụng những hình thức bảo hộ hay hàng rào để kiềm chế sự cạnh tranh. Chưa có nước nào tìm được ra cách tối ưu để làm được việc này, hy vọng Trung Quốc hay Việt Nam sẽ tìm ra.
    - Từ những gì ông nói, tôi cho là Việt Nam có thể học được nhiều điều. Ở Việt Nam, đảng viên đã được phép làm kinh tế, song đảng vẫn duy trì nguyên tắc đại diện cho giai cấp lao động, vẫn nhấn mạnh đấu tranh giai cấp, trong khi các học thuyết đều đã lạc hậu. Theo tôi điều khác biệt chính là Trung Quốc có những lãnh đạo đủ can đảm để mạo hiểm.
    Có thể là họ tự tạo cho mình hoàn cảnh đó, tự đẩy mình vào hoàn cảnh không còn sự lựa chọn nào khác ngoài tiến lên phía trước và "chặt cầu" đằng sau.
    Khi tôi còn học trong trường kinh doanh, tôi được dạy là phải đưa ra quy tắc trước rồi làm gì thì làm. Nhưng Trung Quốc không làm như vậy. Họ bỏ ngoài tai mọi quy tắc, chấp nhận mọi hành vi khác nhau. Và xong việc rồi họ mới quay lại chỉnh sửa các quy tắc.
    Một nhà kinh tế học người Trung Quốc kể với tôi một câu chuyện thế này: có một ngôi làng ở Trung Quốc, ở đó họ dùng ngựa để kéo cày vì người ta bảo họ đó là con vật kéo cày tốt nhất. Có những làng khác ở xa lại dùng ngựa vằn để kéo cày. Nhưng người làng này kiên quyết cho rằng ngựa thường mới kéo cày tốt, ngựa vằn kéo cày dở và đừng có dại mà nghĩ đến chuyện dùng ngựa vằn nếu không sẽ gặp rắc rối lớn. Dù qua nhiều năm dùng ngựa thường kéo cày mà vẫn nghèo đói thiếu thốn, họ vẫn tin như thế là tốt nhất.
    Đến một lúc, họ bắt đầu nhìn ra xung quanh và nhận thấy làng dùng ngựa vằn đang giàu lên nhanh chóng. Nhưng trưởng làng vẫn nhắc đi nhắc lại "ngựa, ngựa, ngựa". Và người dân làng này tiếp tục sống nghèo khổ. Nhưng rồi lãnh đạo làng đó chợt nghĩ, thế này không ổn. Nửa đêm, họ ra chuồng ngựa, sơn vài đường vằn lên thân mấy con ngựa. Sáng hôm sau người dân nhìn thấy và rất ngạc nhiên, các lãnh đạo trấn an đó không phải ngựa vằn, mà là ngựa sơn. Và người dân dần quen với chúng.
    Vài tháng sau, các lãnh đạo bí mật tráo một số ngựa sơn thành ngựa vằn thật, nhưng vẫn bảo người dân là chúng ta dùng ngựa sơn chứ tuyệt nhiên không dùng ngựa vằn. Tình hình cải thiện dần và chẳng còn ai tranh cãi về ngựa thường với ngựa vằn nữa. Giờ đây làng này cũng giàu chẳng kém làng dùng ngựa vằn thật. Và câu chuyện ngựa thường - ngựa vằn trôi vào dĩ vãng. Cách làm của người Trung Quốc là vậy, chẳng nói gì, cứ lẳng lặng làm thôi.

    Và giờ ở Trung Quốc vẫn còn nhiều ngựa sơn lắm!
     
    Last edited: Apr 17, 2010
  9. nvha

    nvha Active Member MBA Family

    Joined:
    Mar 20, 2007
    Messages:
    1,784
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    36
    Current city/country:
    HCMC, Vietnam
    Current employer/school:
    VSI
    Undergrad major:
    N/a
    MBA (intent) major/School:
    N/a
    http://tuoitre.vn/Tuoi-tre-cuoi-tuan/400041/Hay-noi-voi-thanh-nien-ban-co-tuong-lai-o-day.html

    Ngày 13/09/2010, 09:53:16 (GMT+7)
    Giáo sư Pierre Darriulat:

    Hãy nói với thanh niên: bạn có tương lai ở đây

    TTCT - Chọn VN là nơi gắn bó suốt hơn mười năm qua, giáo sư Pierre Darriulat - một trong những nhà vật lý thiên văn hàng đầu thế giới - chia sẻ cùng TTCT góc nhìn riêng của ông về những gì mà VN đã bỏ lỡ và có thể lấy lại trong việc gầy dựng một nguồn vốn liếng trí thức trẻ.

    Vấn đề của giáo dục đại học VN hiện nay không phải là thiếu ý tưởng mà là không ai lắng nghe và thực hiện những ý tưởng đó. Một điều mà nhiều người đã nhận ra là tình trạng chảy máu chất xám khá trầm trọng, nhiều người trẻ đã trưởng thành và cống hiến phần lớn ở nước ngoài - giáo sư nói.

    Hãy nói: “Các bạn có tương lai ở đây!”
    - Ở VN, các gia đình thật sự dành cả gia tài để cho con đi du học. Nhiều học sinh giỏi đã chọn con đường đi học ở nước ngoài và rất nhiều người trong số đó chỉ quay lại VN khi nghỉ hưu. Đáng tiếc, chúng ta không làm gì để giải quyết vấn đề này cả. Chúng ta cần nói với thanh niên rằng: “Các bạn có tương lai ở đây. Chúng tôi có kế hoạch X, tầm nhìn Y. Tương lai đó trông chờ ở các bạn”.

    Thực tế, VN chưa khiến những người trẻ tuổi tin tưởng rằng đất nước cần họ và sẽ trọng dụng họ. Ít nhất tôi có thể khẳng định như vậy trong lĩnh vực vật lý, chuyên ngành của tôi.

    * Điều gì đã khiến ông nghĩ vậy?

    - Mười một năm qua tôi sống và làm việc ở VN. Khi mới tới, tôi đã nghe nói đến việc xây dựng các lò phản ứng hạt nhân. Từ đó đến nay, VN đã làm gì? Có ai nói với thanh niên rằng trong 10, 20 năm nữa VN sẽ cần những kỹ sư, nhà khoa học trình độ cao? Có ai nói với họ là tương lai của đất nước cần gì cụ thể ở họ không? Không. Thậm chí đến bây giờ, khi dự án này đã đi vào thực hiện thì vẫn vậy.

    Rồi trong lĩnh vực vệ tinh, VN vẫn chưa thật sự bắt tay vào xây dựng khoa học vệ tinh hay xây dựng các chính sách vũ trụ. Như vậy làm sao thanh niên có thể biết họ nên trông chờ vào điều gì. (Hay VN có làm vậy nhưng không nói cho thanh niên biết?).

    Một ví dụ khác từng khiến tôi bị sốc: ông trưởng khoa vật lý của một trường ĐH ở Hà Nội tự hào nói với tôi rằng sinh viên của ông ấy đi học ở nước ngoài rất nhiều. Tôi ngạc nhiên tại sao một vị trưởng khoa lại có thể nói như vậy. Ông ấy chỉ nên tự hào khi có nhiều sinh viên nước ngoài theo học tại khoa hoặc trường của ông ấy. 11 năm qua, những tư duy như vậy vẫn không thay đổi và không có tiến triển. Tình trạng chảy máu chất xám vì thế vẫn tiếp diễn.

    Trường hợp giáo sư Ngô Bảo Châu là một ví dụ. Khi nhìn vào Ngô Bảo Châu, điều thứ nhất tôi thấy là ở VN có rất nhiều người thông minh. Nhưng nói như thế cũng không khác gì nói rằng ở Hàn Quốc, Nhật Bản, Pháp, Đức... có rất nhiều người thông minh. Thứ hai, sau khi Ngô Bảo Châu giành giải Olympic toán quốc tế và sang châu Âu, có ai biết không? Dường như chúng ta chỉ phát hiện sự tồn tại của anh ấy khi có giải thưởng Fields.

    Còn rất nhiều Ngô Bảo Châu như thế đang ở nước ngoài và VN vẫn chưa quan tâm đúng mức. Bây giờ chúng ta mong muốn anh Châu về nước làm việc. Tại sao những người như anh ấy phải quay về VN? Điều ấy được nói ra đã muộn mất 20 năm rồi. Nay VN không còn cơ hội dùng những người như vậy với tư cách các nhà khoa học nữa. VN đã lỡ con tàu đó rồi. Điều có thể là dùng họ làm người cố vấn.

    * Đó là cách nước Pháp đã làm trong trường hợp này?

    - Ồ, không chỉ Pháp, nước nào cũng đang làm như thế. Tôi thường gọi đó là “tổ đặc nhiệm” chuyên đưa ra lời khuyên. Một tổ đặc nhiệm như thế thường gồm những người được giới khoa học thế giới công nhận chứ không phải vì họ là con trai của ông X, Y, Z nào đó. Tiêu chí duy nhất là họ đã giành được sự công nhận quốc tế trong khoa học, dù họ đang sống ở VN hay nước ngoài không quan trọng. Một tổ khoảng 15-20 người, gặp nhau vài lần mỗi năm, còn lại là làm việc qua các phương tiện khác.

    Tôi có một cô sinh viên làm nghiên cứu tiến sĩ tại Trường ĐH Paris 10 và một trường ĐH ở Hà Nội. Cuối cùng cô ấy có bằng của Trường Paris 10 nhưng không được trường ĐH ở Hà Nội cấp vì hai lý do: thứ nhất do cô ấy thay đổi tên gọi của luận án. Điều này là rất bình thường khi làm nghiên cứu: chúng ta muốn chứng minh hoặc đi tìm một điều gì đó, nhưng quá trình đi tìm có đưa đến kết quả mong đợi từ đầu hay dẫn tới một phát hiện khác là chuyện bình thường. Cô ấy đã thay đổi tên luận án cho phù hợp với quá trình đó.

    Lý do thứ hai là trường ĐH trong nước không chấp nhận luận án của cô ấy đứng tên cùng nhiều người khác. Điều này rất nực cười vì trong khoa học không có ai nghiên cứu một mình cả. Cô ấy đã phải thực hiện nhiều nghiên cứu trong một phòng thí nghiệm ở Argentina cùng nhiều đồng nghiệp khác. Ông giám đốc ĐH Hà Nội khi biết điều này rất lấy làm tiếc nhưng nói đó là quy định, không thay đổi được. Với tôi, điều này vô cùng đáng buồn. Tôi dành cả thời gian cho các sinh viên ở đây, nhưng quá khó để có thể thay đổi.

    Tôi nói tất cả những điều này không phải để chỉ trích, cũng không phải với tư cách là một người Pháp đến từ một nước phát triển và tới đây nói các bạn nên làm điều này điều kia, mà là của một người đã sống ở VN hơn mười năm và đang cống hiến phần còn lại của cuộc đời tôi cho VN. VN đã mất ba thế hệ khoa học rồi. Điều này cũng do lịch sử chiến tranh đáng buồn và bất công gây ra, nhưng nhắc đi nhắc lại như thế không có ích gì.

    Đã đến lúc chúng ta phải xây dựng một cái gì đó mới mẻ.

    Giáo sư Pierre Darriulat (sinh năm 1938) là một nhà vật lý hàng đầu quốc tế, viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học Pháp từ năm 1986. Năm 1998, sau khi nghỉ hưu, giáo sư Darriulat sang VN sinh sống ở Hà Nội, thành lập phòng thí nghiệm vật lý tia vũ trụ đầu tiên của VN đặt tại Viện Khoa học và kỹ thuật hạt nhân, đào tạo các nhà nghiên cứu trẻ về vật lý tia vũ trụ và đóng góp nhiều ý kiến về đổi mới giáo dục ĐH và nghiên cứu của VN tại các diễn đàn khác nhau.


    Có một “mái nhà” chờ đợi những người du học trở về

    * Điều mới mẻ ấy, đối với VN, có thể là gì?

    - Trên thế giới, tất cả các trường ĐH đều dạy sinh viên cách mở rộng trí óc của mình ra thế giới, nhưng ở VN 11 năm qua, tôi thấy chưa ai quan tâm đến lĩnh vực này (trong ĐH). Tôi làm việc trong môi trường tri thức suốt cuộc đời và tôi có điều kiện tiếp xúc với những trường ĐH hàng đầu như Harvard, Oxford... nhưng chưa bao giờ có thể nói chuyện với một ai đó về khoa học đến từ ĐH của VN.

    Phần lớn giảng viên ở đây chỉ lên lớp giảng bài và về nhà, thậm chí có người còn không tự viết được giáo án. Tôi nghĩ những giảng viên, nhà khoa học, nhà nghiên cứu trẻ tuổi cần tập hợp lại để bắt đầu làm việc khoa học thật sự. Cha mẹ họ đã không thể làm bởi hoàn cảnh lịch sử, nếu thế hệ trẻ hôm nay không làm điều đó thì không ai khác sẽ làm.

    Tôi tốt nghiệp ĐH Pháp năm 1958, sau đó sang Mỹ lấy bằng tiến sĩ. Lúc đó, nước Pháp nói với tôi: “Chúng tôi cần anh để làm việc x, y, z này... Anh hãy quay trở lại”. Vì thế tôi đã quay về Pháp. VN phải đợi tới khi có giải Fields mới nói ra điều đó. Lẽ ra phải làm như vậy sớm hơn để những người đi du học hiểu là họ có một “mái nhà” chờ đợi họ trở về trong nước. Nếu muốn thay đổi điều đó, các bạn cần một cuộc cải cách.

    Tôi có cơ hội gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp cách đây vài năm. Ông cầm tay tôi và nói đại ý rằng: “Hãy tiếp tục chiến đấu. Hãy làm một cuộc cách mạng”. Tôi không bao giờ quên điều đó.

    * Theo ông, cuộc cách mạng đó cần bắt đầu từ đâu?

    - Cộng đồng khoa học trong trường ĐH hãy chào đón những thanh niên đi du học, những Việt kiều trẻ tuổi về làm việc và tôn trọng họ, tôn trọng tri thức của họ.

    Tôi rất ngạc nhiên khi biết có giảng viên bị phát hiện là “mượn” bài viết của người khác mà sau đó vẫn tiếp tục làm giảng viên. Làm như vậy không khác nào chúng ta muốn tuyên bố rằng ta không tôn trọng kiến thức và người trí thức. Tôi nói vậy không phải để phán xét mà muốn nêu lên một thực tế là trong cộng đồng khoa học thế giới, lừa dối đồng nghĩa với tự sát. Anh lừa dối một lần và tên anh sẽ không bao giờ được nhắc đến nữa.

    Vì thế tôi luôn nói khoa học là trường học tốt, dạy ta kỹ thuật, đạo đức và tinh thần làm việc cùng nhau. VN có tham vọng tiến lên bậc phát triển cao hơn, điều đó không rơi từ trên trời xuống mà phải xuất phát từ sự tôn trọng và học hỏi các giá trị.


    Các giảng viên ĐH được trả lương quá ít ỏi. Không thể lấy lý do VN là một nước nghèo mà lương của một nhân viên kế toán mới ra trường lại cao hơn lương của một giảng viên ĐH. Vấn đề không chỉ là tiền bạc, mà còn là sự tôn trọng kiến thức, hiểu tầm quan trọng của các hoạt động tri thức. Tại sao chúng ta chỉ hoan nghênh những Việt kiều có nhiều tiền về nước đầu tư mà không hoan nghênh cả những Việt kiều có tầm trí tuệ lớn lao?

    Vì thế hãy bắt đầu bằng một mức lương tốt cho các giảng viên ĐH. Giảng viên cần được trả lương đầy đủ để sống một cuộc sống vừa phải, có điều kiện tập trung nghiên cứu, giảng dạy, tự viết giáo án chứ không đơn thuần đọc một quyển sách cho sinh viên chép.


    HƯƠNG GIANG thực hiện
     
  10. nvha

    nvha Active Member MBA Family

    Joined:
    Mar 20, 2007
    Messages:
    1,784
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    36
    Current city/country:
    HCMC, Vietnam
    Current employer/school:
    VSI
    Undergrad major:
    N/a
    MBA (intent) major/School:
    N/a
    Lỡ Tàu

    http://www.thesaigontimes.vn/Home/vanhoa/tanvan/40823/

    Lỡ tàu

    (TBKTSG) - “Bây giờ chúng ta mong muốn anh (Ngô Bảo) Châu về nước làm việc. Tại sao những người như anh ấy phải quay về Việt Nam? Điều ấy được nói ra đã muộn mất 20 năm rồi. Nay Việt Nam không còn cơ hội dùng những người như vậy với tư cách các nhà khoa học nữa. Việt Nam đã lỡ con tàu đó rồi… Việt Nam đã mất ba thế hệ khoa học rồi”.
    Đó là những câu nói đượm buồn và đầy vẻ tiếc nuối cho chính đất nước chúng ta của Giáo sư Pierre Darriulat, một nhà vật lý hàng đầu quốc tế, Viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học Pháp, người đã thành lập phòng thí nghiệm vật lý tia vũ trụ đầu tiên của Việt Nam đặt tại Viện Khoa học và kỹ thuật hạt nhân, đào tạo các nhà nghiên cứu trẻ về vật lý tia vũ trụ, người - như chính ông tự nói về mình - “đã sống ở Việt Nam hơn mười năm và đang cống hiến phần còn lại của cuộc đời tôi cho Việt Nam” (trả lời phỏng vấn báo Tuổi Trẻ Cuối Tuần ra ngày 12-9-2010).
    Bernard Tan, giáo sư - tiến sĩ, Trưởng khoa Công nghệ thông tin Đại học Quốc gia Singapore (NUS), Chủ tịch Hội Quản trị hệ thống thông tin quốc tế, giảng dạy tại nhiều đại học danh tiếng thế giới, và là biên tập viên một số tạp chí có uy tín về khoa học thông tin và khoa học quản lý, khẳng định: “Hễ người giỏi là chúng tôi (NUS) tiếp nhận, mời gọi”.
    Ông cho hay: “Singapore không có tài nguyên, nên chính sách nhân lực là quan trọng nhất, là nguồn tài nguyên quý nhất. Ngay từ khi đất nước mới độc lập (1965), ưu tiên số một của chính phủ là làm cho mỗi người dân trở thành những công dân có khả năng cao hơn, giỏi hơn...
    Với một nước nhỏ, dân số ít, phải kiên trì với chính sách này trong nhiều năm, Singapore mới có đủ nhân tài để phát triển như hôm nay… Mới đây, nhân Quốc khánh Singapore, chính phủ đã ban hành quyết định Phủ thủ tướng sẽ là cơ quan điều phối hai vấn đề: quản trị dân số và quản trị tài năng” (trả lời phỏng vấn báo Sài Gòn Tiếp Thị ra ngày 10-9-2010).
    Tất cả những thông tin, ý kiến này thật ra không hoàn toàn mới. Nhiều người Việt Nam, nhà khoa học Việt Nam, cả các nhà lãnh đạo cũng biết và từng nói. Nhưng năm này qua năm khác, hết kế hoạch này đến kế hoạch khác, thế hệ này qua thế hệ khác, đất nước vẫn chưa thoát ra khỏi mớ bòng bong cải cách giáo dục, vẫn chưa có được một chiến lược đào tạo và sử dụng tài năng, hay nói như ông Bernard Tan, “quản trị tài năng”.
    Chúng ta nói rất hay khi mượn lại một câu của tiền nhân: “Hiền tài là nguyên khí quốc gia” và nói xong rồi thì chẳng có một kế hoạch thực hiện nào có hiệu quả cả. Nóng lòng thu hẹp khoảng cách với các nước phát triển trước ta, có người hô “phải đi tắt, đón đầu” mà không vạch ra con đường để đi tắt. Đi tắt, đón đầu mà không có tri thức thì rất dễ sụp hố. Như - chỉ để lấy ví dụ mới nhất - Vinashin muốn nhanh chóng phình to, trở thành tập đoàn đóng tàu có tên tuổi trong khi quản trị công ty kém cỏi, đã lâm cảnh phá sản và trở thành gánh nặng cho quốc gia, phải được Nhà nước giải cứu bằng tiền ngân sách.
    Cho nên, từ muốn (ý chí chủ quan) đến biết (tri thức đúng, cần thiết) và hành động (có kế hoạch cụ thể, chặt chẽ chứ không phải là hô khẩu hiệu) để phát triển đất nước là những chặng đường không thể tùy tiện bỏ qua, làm liều, đặc biệt là khâu biết. Mà muốn biết thì phải học, phải mời người giỏi dạy cho và phải trọng dụng người giỏi.
    Chân lý thật đơn giản như ông bà ta nói “muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy”. Vậy mà trong thực tế, trong các nấc thang của bộ máy quản trị quốc gia, không phải bao giờ người ta cũng hành động như vậy. Nạn chạy chức chạy quyền, tay chân bè phái, đố kỵ và trù dập người tài, người cương trực là một bí mật mà ai cũng biết. Trong môi trường đó, liệu người tài và cương trực có thể tồn tại mà không đánh mất mình? Và ở phạm vi quốc gia, ai “quản trị các tài năng”?
    “Việt Nam đã lỡ con tàu đó rồi”, lời nhận xét của GS. Darriulat nghe sao mà nhức nhối. Điều gì đã khiến chúng ta lỡ con tàu phát triển khoa học, tri thức và sử dụng nhân tài để thu hẹp khoảng cách tụt hậu với các nước dù đất nước đã có 35 năm hòa bình, nguồn lực tăng gấp đôi (từ hai miền chia cắt thành một đất nước thống nhất)? Đó là câu hỏi cần trả lời khi đất nước lại sắp sửa bước vào một chặng đường mới với bao kỳ vọng xen lẫn âu lo: làm thế nào để 20 năm sau chúng ta không còn phải nghe lại câu nói “các bạn đã lỡ con tàu đó rồi”.
    Đoàn Khắc Xuyên

    Lỡ tàu do chúng ta thiếu một chiến lược gia

    Nguyễn Văn

    Tác giả Đoàn Khắc Xuyên trích câu của Bernard Tan, “Hễ người giỏi là chúng tôi (NUS) tiếp nhận, mời gọi” làm tôi nhớ đến một câu nói ấn tượng khác của Chris Tan, nguyên Viện trưởng Viện Sinh học phân tử và tế bào (IMCB – Institute of Molecular and Cell Biology). Chris Tan, trong một bài viết về lịch sử thành lập của IMCB, cho biết rằng “Trong giai đoạn đầu, tôi phải đi lạy lục, vay mượn, thậm chí ‘ăn trộm’ nhân tài từ các nơi trên thế giới để gầy dựng nên IMCB như ngày nay”. Tôi tự hỏi trong những người đã và đang lãnh đạo nền khoa học – giáo dục nước nhà, có được bao nhiêu người đi “lạy lục” cầu tài. Với kinh nghiệm tiếp cận thực tế, tôi tự trả lời là “chẳng có ai”.

    Theo tôi thấy, tất cả các hiệu trưởng đại học lớn, tất cả các viện trưởng viện nghiên cứu chỉ là những người quản lý (manager) chứ không phải những chiến lược gia (strategist). Nhưng để đưa khoa học và giáo dục nước nhà lên, chúng ta cần chiến lược gia, những hiệu trưởng thực thụ. Thật ra, cũng không thể trách các hiệu trưởng và viện trưởng ở nước ta về cái tầm của họ, vì họ cũng chỉ là “sản phẩm” của lịch sử. Sau 2 thập niên bị cấm vận, giới khoa học Việt Nam bị cô lập, thiếu thông tin, kém tiếp cận với thế giới bên ngoài.

    Trên danh nghĩa, chúng ta có vài trăm hiệu trưởng đại học, nhưng trong thực tế, chúng ta chỉ có 1 hiệu trưởng: đó là Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tất cả chính sách, thậm chí quản lý đại học và tuyển sinh, các hiệu trưởng không có quyền hành gì, mà tất cả đều chịu sự chi phối/chỉ thị của Bộ trưởng. Cái vấn nạn giáo dục của nước ta là ở cái cơ chế tập trung quyền lực, không ai có thể sáng tạo và phát huy sáng kiến trong cái cơ chế như thế được.

    Do đó, tôi nghĩ khó mà so sánh với Singapore bởi vì cơ chế của họ thoáng hơn ta rất nhiều. Đó là môi trường tự do học thuật để nhà khoa học có thể phát huy tiềm năng của mình.
     
  11. nvha

    nvha Active Member MBA Family

    Joined:
    Mar 20, 2007
    Messages:
    1,784
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    36
    Current city/country:
    HCMC, Vietnam
    Current employer/school:
    VSI
    Undergrad major:
    N/a
    MBA (intent) major/School:
    N/a
    http://kinhnghiemsingapore.wordpress.com/2012/01/23/tại-sao-toi-trở-về-việt-nam/

    Tại sao tôi trở về Việt Nam? ( Tran Dang Khoa )

    Sau gần 10 năm sống ở Singapore tôi không tránh khỏi việc so sánh giữa Singapore và Việt Nam.

    Hãy cùng xem một đất nước chỉ có vỏn vẹn hơn 4 triệu dân, diện tích 697 km² chỉ bằng 1/3 diện tích TP. Hồ Chí Minh (2.095 km²), thiếu thốn tài nguyên môi trường trầm trọng (bao gồm cả nước ngọt), và cũng chỉ mới được độc lập từ năm 1965 (trước khi Việt Nam thống nhất 10 năm), nhưng giờ đây họ đã trở thành một con hổ châu Á.

    Singapore là nước có mật độ triệu phú dày đặc nhất thế giới.

    8,5% các gia đình ở Singapore có ít nhất 1 triệu đô la tiền mặt (hoặc chứng khoán) nhưng không bao gồm bất động sản và các tài sản khác.

    Trong khi đó, theo báo The Business Times, Singapore, nước đứng thứ hai thế giới về mật độ triệu phú là Thụy Sĩ thì thua xa Singapore về tỉ lệ (chỉ có 6,6% mà thôi).

    Singapore có tốc độ vươn lên thành triệu phú cao nhất thế giới.

    Theo Merrill Lynch Wealth Management, ngay cả trong giai đoạn kinh tế toàn thì giới khủng hoảng 2008-2009 thì số lượng triệu phú của Singapore vẫn tăng 32.7% trong vòng 1 năm.

    Vươn lên từ một trong những nước nghèo nhất thế giới chỉ sau 50 năm, Singapore đã trở thành nước giàu thứ ba trên thế giới với thu nhập bình quân đầu người vào khoảng 56.500 USD mỗi năm

    Cuộc sống ở Singapore như thế nào?

    Singapore có một chính phủ được đánh giá là trong sạch, hiệu quả và minh bạch nhất thế giới.

    Singapore là nước duy nhất trên thế giới có hệ thống nhà ở do chính phủ phát triển đạt tiêu chuẩn cao so với giá tiền.

    90% dân số Singaporean cư trong những ngôi nhà như thế.

    Bản thân tôi cũng sở hữu một căn và hoàn toàn hài lòng với ngôi nhà của mình.

    Singapore có một xã hội khá an toàn.

    Trong đa số trường hợp, nếu người thân của bạn về khuya, bạn không phải lo lắng.

    Chính vì thế, mà các hoạt động vui chơi, giải trí, hay học tập, làm việc đều có thể kéo dài đến tận khuya khi cần thiết.

    Singapore tập hợp nhiều dân tộc, cho nên đời sống văn hóa và nhất là ẩm thực khá phong phú.

    Bạn có thể tìm thấy rất nhiều món ăn ngon ở Singaporemang bản sắc của rất nhiều nước khác nhau trên thế giới.

    Singapore là một trong những địa điểm du lịch nổi tiếng với nhiều khu vui chơi giải trí, trung tâm mua sắm,…

    Cho nên, bạn sẽ không bao giờ phải lo không có chỗ để đi.

    Singapore có một môi trường xanh và sạch, rất tốt cho sức khỏe (nhất là đối với người thành thị) và cả… sắc đẹp (da, tóc,…).

    Singapore có nhiều cơ hội việc làm hấp dẫn cho những ai biết đầu tư vào cả kỹ năng chuyên môn lẫn kỹ năng sống.

    Singapore có một mạng lưới giao thông hiệu quả và rẻ tiền nếu bạn muốn tiết kiệm.

    Còn nếu điều kiện tài chính của bạn tốt và tậu cho mình một chiếc xe hơi, bạn sẽ được tận hưởng một trong những hệ thống đường xá thông thoáng và có trật tự nhất thế giới.

    Singapore có hệ thống chăm sóc sức khỏe hàng đầu với hàng loạt bệnh viện công nhưng chất lượng phục vụ hết sức chuyên nghiệp, và dĩ nhiên là cả những bệnh viện tư được xem là hiện đại nhất thế giới.

    Singapore có một nền giáo dục tiên tiến dành cho những bạn trẻ, và một hệ thống các công ty đào tạo kỹ năng chuyên môn và kỹ năng sống chất lượng dành cho những người đã đi làm.

    … v.v…

    Danh sách còn có thể kéo dài hơn nữa, nhưng điều quan trọng nhất tôi muốn nói đó là:

    Việt Nam chẳng hề có bất kỳ điều gì trong những điều tôi liệt kê ở trên cả.

    Và đó mới chính là lý do mà tôi quay về với Tổ quốc mình sau 10 năm đi xa.

    Biết rằng “một cánh én không làm nên mùa xuân”, nhưng ít ra tôi thấy mình có làm một chút gì đó vì quê hương của mình.

    TRẦN ĐĂNG KHOA

    Nguồn: Facebook
     
  12. Chiqui02

    Chiqui02 Nominee - Gold member of the year 2009 MBA Family

    Joined:
    Aug 2, 2009
    Messages:
    361
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    16
    Current city/country:
    CA
    Current employer/school:
    UfT
    Undergrad major:
    BSc. in Economics
    MBA (intent) major/School:
    MBA in Service Industry
    Em đoán là có lý do khác nữa, nhưng không nói ra thôi. Mấy ex-colleagues của em sau một thời gian ở Singapore đều sang nước khác, không hiểu vì sao.
     
  13. nvha

    nvha Active Member MBA Family

    Joined:
    Mar 20, 2007
    Messages:
    1,784
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    36
    Current city/country:
    HCMC, Vietnam
    Current employer/school:
    VSI
    Undergrad major:
    N/a
    MBA (intent) major/School:
    N/a
    Cá nhân tôi không tin cái điểm trên này tí nào. ( thêm nữa mấy lần định xóa bài của bạn Đăng Khoa này mà mình đã link ở trên, nhưng nghĩ rằng xóa hay không cũng chẳng ảnh hưởng gì vì nó chỉ mang tính thông tin )

    Có những người ở nướ ngoài gần 40 năm như bác Võ Tá Hân mà hình như vẫn giữ quốc tịch Việt Nam, chả quan tâm gì đến " quyện lợi" của dân bản xứ được hưởng một số phúc lợi xã hội + visa thuận tiện cả. Người khác thì ở đó cả 10-15 năm những cũng vẫn là vai và giấy tờ Việt Nam thôi. Chắc mỗi người đều có lý do của riêng mình và sự tôn trọng phần nào cũng có yếu tố đó trong mắt dân bản xứ, đối tác ???

    Nhìn sang NYC thì có bác làm ở UN ( Bác Vũ Quang Việt ) cả đời đến khi về hưu mới tính chuyện vào quốc tịch Mỹ, thế là phải mất thêm một quãng thời gian đợi chờ không nhỏ, không được tự do ra khỏi Mỹ vì giấy tờ, hộ chiếu chưa xong. Cái hộ chiếu Việt Nam cũng chẳng đáng tự hào gì lắm thì phải ? nhưng với các bác trí thức từ ngày xưa, vẫn là một cái gì đó rất thiêng liêng, rất gắn bó ?

    ................

    2016

    Hôm thứ 7 tuần rồi, đưa bọn trẻ con đi học nhạc, bà giáo già kể chuyện, sau năm 1954, Cha bà phải vào Nam để hoạt động bí mật, trong lá thư ngắn gửi về Hà Nội, Ông có dặn dò con cái : " các con phải yêu thương và suốt đời đùm bọc chị, vì chị con đã chọn nghề phụng sự chúng sinh ( Con gái lớn của Ông đã không đậu vào trường thuốc ( Dược Khoa ) như mong muốn, mà chỉ đậu vào trường ĐH Y Khoa Hà Nội để học nghề chữa bệnh, cứu người - Ông hiểu rằng chọn nghề đó là lựa chọn hy sinh và vất vả nên dặn dò 8 người con còn lại của mình luôn phải biết cưu mang và yêu thương Chị, để chị làm tròn cái bổn phận của người Thày thuốc, của nghề Y. Ông cụ đã hy sinh trong những năm năm chiến tranh ở miền Nam, còn con cái ở Hà Nội thì mang danh con của những người theo địch ( vì Ông cụ hoạt động tình báo dưới vỏ bọc khác )

    Khi nghe kể câu chuyện và chi tiết này, tôi tự hỏi, sao những điều như thế này tôi không được chứng kiến, tôi không được nghe kể từ môi trường quanh mình xưa nay. Hẳn là Ông cụ và nền giáo dục dưới thời "Pháp thuộc" , " thực dân" phải thế nào thì những sản phẩm của nền giáo dục, của xã hội đấy mới tạo ra những con người như Ông cụ trong câu chuyện trên đây, và những điều mà Ông cụ dặn dò, giáo dục con cái mình ? Bà giáo kể chuyện và chép miệng, bây giờ người ta chọn nghề bác sỹ để làm giàu, và mặc cả với bệnh nhân....
     
    Last edited: Apr 19, 2016
  14. Kieu Trang

    Kieu Trang Member MBA Family

    Joined:
    Aug 19, 2011
    Messages:
    82
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    6
    Current city/country:
    New Hampshire, US
    Current employer/school:
    McKinsey
    Undergrad major:
    Economics and Management
    MBA (intent) major/School:
    MIT, Oxford
    Câu hỏi này hay! :) Câu trả lời của mình là, nếu không có vướng bận gì thì... chắc chắn là về!! :-bd
     
  15. Quang

    Quang Pocketful of Sunshine Administrator MBA Family

    Joined:
    Sep 27, 2006
    Messages:
    3,777
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    36
    Current city/country:
    Millington, New Jersey. USA
    Current employer/school:
    Pfizer Consumer Healthcare
    Undergrad major:
    International Business
    MBA (intent) major/School:
    Marketing
    Đời người có bao giờ mà không vướng bận, nếu không thì thành Phật rồi.

    Thế nên, câu trả lời của em Trang là: không về :D

     
  16. darren1010

    darren1010 Nominee - Gold member of the year 2009 MBA Family

    Joined:
    Jun 17, 2007
    Messages:
    1,066
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    36
    Current city/country:
    Atlanta
    Current employer/school:
    Emory University
    Undergrad major:
    IT
    MBA (intent) major/School:
    Emory University
    Hehe chị ơi, mỗi lần nói chuyện với cô hay anh Thông em cứ hay kêu "sắp về sắp về", nháy một cái 3 năm rồi mà đường về vẫn còn quá...xa xôi :D. Mà ý là em chưa vướng bận dữ dữ đó (cũng có vướng vướng nhưng chưa bận :D).
     
  17. darren1010

    darren1010 Nominee - Gold member of the year 2009 MBA Family

    Joined:
    Jun 17, 2007
    Messages:
    1,066
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    36
    Current city/country:
    Atlanta
    Current employer/school:
    Emory University
    Undergrad major:
    IT
    MBA (intent) major/School:
    Emory University
    Đọc câu này của anh Hà tự nhiên nhớ bài này trên The Economist.
    http://www.economist.com/node/21542413

    Em thích cái idea "công dân toàn cầu" này, không nên quá ràng buộc và cứng nhắc về chuyện citizenship.
     
  18. 1u29

    1u29 Trưởng Ban Lễ Tân Super Moderator MBA Family

    Joined:
    Sep 30, 2006
    Messages:
    4,696
    Likes Received:
    1
    Trophy Points:
    36
    Current city/country:
    San Jose
    Current employer/school:
    Yahoo Inc
    Undergrad major:
    International Business
    MBA (intent) major/School:
    International Business
    Cái này suy đi tính lại là do nhiều options quá đấy mà. Cứ có 1 option khéo lại sống chết vui vẻ với nó.

    Giống như đi shopping, nhiều quá lại chả mua được gì.
     
  19. Jenjen

    Jenjen New Member MBA Family

    Joined:
    Dec 9, 2009
    Messages:
    21
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    1
    Current city/country:
    Hanoi
    Current employer/school:
    APMM
    Undergrad major:
    Banking & finance
    MBA (intent) major/School:
    ChicagoBooth
    Cái này em thấy đúng nè :)
     
  20. bvn

    bvn Banned

    Joined:
    Apr 20, 2008
    Messages:
    379
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    16
    Current city/country:
    Hanoi
    Current employer/school:
    Stoxxx
    Undergrad major:
    automation
    MBA (intent) major/School:
    finance, gm/ chica,dar
    Cái passport cũng quan trọng trong việc trở thành global citizen, tiện đi lại
     

Share This Page