1. Forum VietMBA đã được nâng cấp lên version mới. Mọi thông tin, báo lỗi và góp ý xin vui lòng post tại topic ⚠ Thông báo nâng cấp forum và danh sách các vấn đề phát sinh.

Hạch toán chênh lệch tỷ giá?

Discussion in 'Economy/Finance stuff' started by xuandinhbank, Mar 31, 2010.

  1. xuandinhbank

    xuandinhbank Member MBA Family

    Joined:
    Jul 24, 2009
    Messages:
    250
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    16
    Current city/country:
    VN
    Current employer/school:
    IVB
    Undergrad major:
    Banking and Finance
    MBA (intent) major/School:
    Finance/undecided
    Theo Thông tư Số: 201/2009/TT-BTC Hướng dẫn xử lý các khoản chênh lệch tỷ giá trong doanh nghiệp (link), có đoạn:
    Trong đó, đoạn "đầu năm sau ghi bút toán ngược lại để xóa số dư", em không hình dung được là họ làm như thế nào? Có anh chị nào làm kế toán hoặc nghiên cứu về vấn đề này chỉ mình biết với! Vấn đề này thể hiện trên báo cáo tài chính như thế nào?
    Hổng lẽ ngày 31/12/2008 có một cục "chênh lệnh tỷ giá" ở bên balánce sheet, qua ngày 01/01/2009 nó biến mất. Hổng hiểu?:-"
     
  2. Namtran

    Namtran Member MBA Family

    Joined:
    Dec 5, 2008
    Messages:
    97
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    6
    Current city/country:
    Vietnam
    Current employer/school:
    Chicago Booth
    Undergrad major:
    Corporate Finance
    MBA (intent) major/School:
    Finance
    Theo quy định mới này thì tại ngày 31/12 các khoản do chênh lệch tỷ giá do hạch toán nhưng chưa thực hiện sẽ được đưa vào Balance Sheet (trước đây các khoản này thường được đưa vào P&L)

    Qua năm tài chính kế tiếp chỉ cần điều làm bút toán điều chỉnh ngược lại thôi, khi đo số dư của mục chênh lệch tỉ giá trở về 0 và tài khoản đối ứng sẽ được hạch toán điều chỉnh tăng/giảm tương ứng

    VD: Công ty A có số dư ngoại tệ trên tài khoản Nợ ngắn hạn là 1.000 USD với tỷ giá ghi nhận là 19.000, Số dư là 19.000.000. Tại ngày 31/12 giả sử tỷ giá hạch toán theo quy định là 20.000, khi đó số dư trên tài khoản Nợ ngắn hạn sẽ là 20.000.000, đồng thời trên tài khoản Chênh lệch tỷ giá sẽ có số dư là (1.000.000) để balance.
    Bút toán tại ngày 31/12:
    Nợ Chênh lệch tỷ giá 1.000.000
    Có Nợ ngắn hạn 1.000.000

    Qua ngày 01/01 của năm kế toán, Công ty sẽ thực hiện bút toán để điều chỉnh lại
    Nợ Nợ ngắn hạn 1.000.000
    Có Chênh lệch tỷ giá 1.000.000

    Như vậy trên BCTC của kỳ kế tiếp số dư của các tài khoản trên sẽ được điều chỉnh về đúng với như khi thực hiện trong năm trước. Tại thời điểm Công ty thực hiện thanh toán khoản nợ trên, khi đó chênh lệch tỷ giá thực tế phát sinh (nếu có) sẽ được ghi nhận vào bảng P&L
     
  3. xuandinhbank

    xuandinhbank Member MBA Family

    Joined:
    Jul 24, 2009
    Messages:
    250
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    16
    Current city/country:
    VN
    Current employer/school:
    IVB
    Undergrad major:
    Banking and Finance
    MBA (intent) major/School:
    Finance/undecided
    Việc treo "chênh lệch tỷ giá" ở phần owner's equity như vậy làm manipulate các chỉ tiêu tài chính, trong khi doanh nghiệp thì lại bị mất khoảng tax savings!
    Việc báo cáo tài chính ngày 31/12 và 01/01 năm sau khác nhau nghe thực mắc cười!:-"
    Rõ ràng có nhiều cách để giải quyết vấn đề này (vấn đề chênh lệch tỷ giá các khoản ngắn hạn), tại sao Bộ Tài chính lại đưa ra cái chủ trương kỳ lạ quá! Tại sao không làm theo IFRS hay US...? Không lẽ chỉ vì mục đích tận thu thuế!:-":p
    Nghĩ mãi không ra, thôi đành hát một bài ca! Là lá la...
     
  4. acca

    acca Member MBA Family

    Joined:
    Dec 15, 2007
    Messages:
    84
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    6
    Current city/country:
    ha noi
    Current employer/school:
    Vietnam Tax Consulting Joint Stock Company
    Undergrad major:
    auditing
    MBA (intent) major/School:
    Wharton
    Theo mình việc xử lý như vậy không manipulate đến các chỉ tiêu tài chính lắm vì trên bảng cân đối tài chính có một dòng là chênh lệch tỉ giá mà. Nó không ảnh hưởng gì đến owner equity cả. Mặt khác đây đều là những khoản unrealised gain/loss nên nó không ảnh hưởng đến tax trong kỳ cũng hợp lý.
    Về vấn đề báo cáo ngày 31/12 và 01/01 khác nhau thì theo mình đúng là nực cười. I can not agree with you more!!!
     
  5. Namtran

    Namtran Member MBA Family

    Joined:
    Dec 5, 2008
    Messages:
    97
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    6
    Current city/country:
    Vietnam
    Current employer/school:
    Chicago Booth
    Undergrad major:
    Corporate Finance
    MBA (intent) major/School:
    Finance
    Nguyên nhân của việc này theo mình được biết (cũng chỉ là nghe nói) là do nhiều tổng công ty hoặc công ty lớn ở Việt Nam có các khoản nợ bằng đồng ngoại tệ lớn họ đề nghị hạch toán như vậy.

    Theo ý kiến cá nhân thì mình nghĩ việc thực hiện bút toán điều chỉnh qua ngày 01/01 chỉ nhằm phản ánh đúng nguyên tắc ghi nhận theo historical value. Việc định giá lại tại thời điểm 31/12 thì lại theo nguyên tắc thận trọng (conservative) của kế toán

    Nếu đưa vào P&L như trước đây thì DN được khoản tax saving (25%), nhưng bù lại việc này ảnh hưởng nghiêm trọng tới bảng P&L của DN trong khi hiện nay nhiều người vẫn cho rằng tỷ giá đồng VND so với các đồng ngoại tệ khác trong thời gian tới chỉ có tăng chứ khó có khả năng giảm.

    Việc có manipulate các chỉ tiêu tài chính hay không thì mình nghĩ người đọc báo cáo tài chính cũng không quá khó khăn để nhận ra được vấn đề này.
     
  6. Namtran

    Namtran Member MBA Family

    Joined:
    Dec 5, 2008
    Messages:
    97
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    6
    Current city/country:
    Vietnam
    Current employer/school:
    Chicago Booth
    Undergrad major:
    Corporate Finance
    MBA (intent) major/School:
    Finance
    Thực ra không có BCTC thể hiện số liệu ngày 31/12 và 01/01 khác nhau. Trên nguyên tắc thì số liệu cuối kỳ trước cũng là số đầu kỳ sau.

    Việc thực hiện hạch toán điều chỉnh tại ngày 01/01 hay 02/01 sẽ được thể hiện trên BCTC tại kỳ kế toán gần nhất tiếp theo (vào ngày 31/03 hoặc 30/06tùy theo DN)
     
  7. tenchubv

    tenchubv <span style="font-weight: bold;">Winner - Gold Top MBA Family

    Joined:
    Sep 27, 2008
    Messages:
    449
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    16
    Current city/country:
    Hanoi
    Current employer/school:
    Vietnam Partners LLC
    Undergrad major:
    Finance
    MBA (intent) major/School:
    MBA in Finance
    Thế em có biết IFRS và cái US... của em nó làm thế nào không?
     
  8. xuandinhbank

    xuandinhbank Member MBA Family

    Joined:
    Jul 24, 2009
    Messages:
    250
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    16
    Current city/country:
    VN
    Current employer/school:
    IVB
    Undergrad major:
    Banking and Finance
    MBA (intent) major/School:
    Finance/undecided
    Khoảng chênh lệch đó nằm dưới equity mà! Nếu số này là một số âm to đùng thì nó sẽ làm giảm Equity thiệt nhiều. Điều đó có ảnh hưởng đến các chỉ số.
    Người đọc sẽ không khó để nhận ra vấn đề đó, tuy nhiên để thực hiện các bước tự điều chỉnh thì không hề đơn giản, vì phải xác định được tỷ giá của các giao dịch ngắn hạn tại nhiều thời điểm khác nhau.
     
    Last edited: Apr 1, 2010
  9. xuandinhbank

    xuandinhbank Member MBA Family

    Joined:
    Jul 24, 2009
    Messages:
    250
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    16
    Current city/country:
    VN
    Current employer/school:
    IVB
    Undergrad major:
    Banking and Finance
    MBA (intent) major/School:
    Finance/undecided
    Chắc em phải nghiên cứu thêm nhiều. Nhưng theo em biết thì cả IFRS và US GAAP đều không có "bút toán ngược để xóa số dư" các khoản chênh lệnh tỷ giá do đánh giá lại các số dư ngắn hạn.
     
  10. acca

    acca Member MBA Family

    Joined:
    Dec 15, 2007
    Messages:
    84
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    6
    Current city/country:
    ha noi
    Current employer/school:
    Vietnam Tax Consulting Joint Stock Company
    Undergrad major:
    auditing
    MBA (intent) major/School:
    Wharton
    Theo như bạn nói thì đánh giá chênh lệch nào chả ảnh hưởng đến equity, vì các khoản đánh giá cho vào chi phí trong năm sẽ tác động đến lãi lỗ trong năm, từ đó ảnh hưởng đến equity. Ý của mình ở đây là, các khoản đánh giá này có một dòng tách biệt trên bảng cân đối kế toán ( tài khoản 413 code trong báo cáo là 415 - lãi lỗ do chênh lệch tỉ giá) mà.
     
  11. Viet Dung

    Viet Dung Member MBA Family

    Joined:
    Oct 2, 2008
    Messages:
    66
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    6
    Current city/country:
    Hanoi
    Current employer/school:
    VietinBank
    Undergrad major:
    International economics
    MBA (intent) major/School:
    Finance & Strategy/Tuck-Yale SOM-Johnson Cornell
    Dear mọi người,

    Mình muốn share một chút thông tin về vấn đề này,

    Thông tư 201 ra đời làm xuất hiện một conflict trong hệ thống luật về kế toán của Việt Nam bởi vì theo Chuẩn mực kế toán số 10 (VAS10) ban hành theo Quyết định 15 của Bộ Tài chính, thì toàn bộ chênh lệch khi đánh giá lại các khoản mục tiền, phải thu, phải trả ngắn hạn có gốc ngoại tệ cuối năm phải ghi nhận vào Báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh trong năm (tức là các tài khoản 515 và 635) trong khi theo Thông tư 201, thì các khoản chênh lệch này được ghi nhận vào Bảng cân đối kế toán (tức là tài khoản 413). Điểm mấu chốt ở đây là 2 văn bản này lại không có câu phủ nhận nhau. Vì thế, Big 4 của VN đã họp với nhau và thống nhất việc lựa chọn chính sách áp dụng cách ghi nhận như thế nào là quyền của doanh nghiệp nhưng trên báo cáo tài chính dựa vào tính trọng yếu sẽ thêm một Emphasis of matter (nếu như số chênh lệch này là trọng yếu) hoặc chỉ là một note trên báo cáo là công ty áp dụng chính sách ghi nhận nào (theo VAS10 hay TT 201) và nêu lên con số chênh lệch nếu doanh nghiệp áp dụng chính sách kia để người đọc báo cáo có cái nhìn kĩ hơn về Báo cáo tài chính của công ty.

    Mâu thuẫn trong 2 văn bản này hiện tại cũng gây khá nhiều lúng túng cho kế toán của các doanh nghiệp và thường là các doanh nghiệp sẽ chọn cách ghi nhận theo thông tu 201 vì nghĩ là nó là văn bản ra sau có hiệu lực thi hành cao hơn.
     
    Last edited: Apr 2, 2010
  12. thaohp82

    thaohp82 New Member Pre-family

    Joined:
    Aug 20, 2009
    Messages:
    20
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    1
    Current city/country:
    Hà Nội
    Current employer/school:
    Ernst & Young Limited - Hanoi Branch
    Undergrad major:
    Accounting
    MBA (intent) major/School:
    Finance
    Dear mọi người,

    Mình làm audit cho 1 big 4 và cũng muốn share với mọi người quan điểm về vấn đề chênh lệch tỉ giá này. Hạch toán theo Thông tư 201 thì có thể có lợi hơn cho những doanh nghiệp ở chỗ nếu doanh nghiệp muốn giảm số lỗ trong năm, doanh nghiệp có thể lựa chọn hạch toán chênh lệch tỉ giá đánh giá lại số dư cuối kỳ của các khoản mục có gốc ngoại tệ ngắn hạn tại thời điểm cuối năm vào tài khoản chênh lệch tỉ giá trên bảng cân đối kế toán. Tuy nhiên thông tư 201 chỉ là hướng dẫn tạm thời và có thể năm sau Bộ Tài chính có thể thay đổi hướng dẫn trong khi chuẩn mực vẫn là cái chuẩn nhất để thực hiện theo. Nên theo quan điểm của công ty mình thì các doanh nghiệp nên vẫn tiếp tục áp dụng VAS 10 trong quá trình hạch toán kế toán khoản chênh lệch tỉ giá của năm 2009 và sẽ thuyết minh trên báo cáo về vấn đề chưa thực hiện theo hướng dẫn hạch toán của thông tư 201.

    Cheers,
    Thảo
     
  13. whitestork

    whitestork Member Pre-family

    Joined:
    Sep 30, 2009
    Messages:
    32
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    6
    Current city/country:
    Hà Nội/ Việt Nam
    Current employer/school:
    Home
    Undergrad major:
    Auditing
    MBA (intent) major/School:
    Finance
    Em cũng học kế toán và đang thất nghiệp, thấy các anh chị bàn luận về chuyên môn lại thấy " ngứa nghề", xin có mấy lời như sau. Thực ra theo em thì vấn đề ở đây về bản chất thì cũng khá đơn giản thôi. Việc đánh giá lại các khoản mục có gốc ngoại tệ cuối kỳ, rồi hạch toán vào bên Nợ hay Có TK 413 thì cũng chỉ là biện pháp để cố gắng phản ánh một cách trung thực nhất tình hình tài sản và nguồn vốn của DN thôi. Đương nhiên việc đánh giá lại này chỉ có giá trị trong một khoảng thời gian nào đó sau khi lập BCTC thôi, bởi vì tỷ giá sau đó lại thay đổi. Bây giở giả sử mỗi ngày DN lập BCTC một lần, và đánh giá lại các khoản mục có số dư ngoại tệ một lần ( chỉ là giả sử thôi) thì đương nhiên chả ai thắc mắc gì về chuyện hiểu đúng hay hiểu sai, bởi vì cách làm đó đã phản ánh xác thực tình hình tài sản và nguồn vốn một cách tối đa rồi.

    Vậy tại sao đầu kỳ kế toán sau lại phải bỏ bút toán đánh giá lại các khoản mục có gốc ngoại tệ đã thực hiện ở kỳ trước? Đó là vì đây có thể là kẻ hở để DN biến báo tình hình tài sản, nguồn vốn của mình đi ( bởi vì giả sử có khoản mục ngoại tệ mà tồn tại qua nhiều năm, mỗi năm đánh giá lại một lần, thì qua nhiều năm nó sẽ lũy kế lên, nếu không có bút toán hủy vào đầu kỳ sau, có khi DN cuối kỳ lại " vô tư" đánh giá lại và cộng số liệu đó vào Tài sản, nguồn vốn). Mặt khác, có thể là cuối kỳ trước tỷ giá ngoại tệ/ nội tệ cao, với DN mà có nhiều khoản nợ phải thu bằng ngoại tệ hơn thì sẽ làm tăng tài sản, nguồn vốn chủ sở hữu trên BCTC ( cuối kỳ thôi) và điều đó làm ảnh hưởng tới rất nhiều chỉ tiều tài chính. Nhưng sau đó, ví dụ vào thang 1 chẳng hạn thì tỷ giá lại giảm đi thì chuyện tăng tài sản và nguồn vốn trên đây là thông tin lỗi thời. Người sử dụng thông tin trên BCTC có thể hiểu sai tình hình tài chính của DN đi, nếu họ cầm BCTC của năm trước ( mà không được ghi chú thêm gì cả). Đây là một rủi ro kiểm toán buộc kiểm toán viên phải lường trước.
    Giả sử DN làm BCTC theo thời hạn 18 tháng ( chuẩn bị sáp nhập, giải thể...) thì liệu có phải đánh giá lại các khoản mục có gốc ngoại tệ tài thời điểm này không? Theo em, thì nó cũng còn tùy từng trường hợp mà việc đánh giá đó có cần hay không. Tuy nhiên để cho thống nhất về mặt quản lỳ nhà nước thì cứ quy định là phải đánh giá. Có điều là Báo cáo Kiểm toán cần phải lưu ý cho người sử dụng thông tin về vấn đề này thôi. Còn bản chất sự việc rất đơn giản.

    Hồi em đi học thì có phân biệt rất rõ là có chênh lệch tỷ giá thực hiện và chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại cuối kỳ. Nếu là chênh lệch tỷ giá thực hiện thì mới đưa vào 515, 635. Còn chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại cuối kỳ thì đưa vào 413. Vậy tại sao lại có chuyện DN dùng quy định gì đó để giảm lỗ trong kỳ ạ? Chị Thaohp82 giải thích cho em rõ với !
     
    Last edited: Apr 13, 2010
  14. thaohp82

    thaohp82 New Member Pre-family

    Joined:
    Aug 20, 2009
    Messages:
    20
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    1
    Current city/country:
    Hà Nội
    Current employer/school:
    Ernst & Young Limited - Hanoi Branch
    Undergrad major:
    Accounting
    MBA (intent) major/School:
    Finance
    Em whitestork ơi,

    Chị nghĩ có lẽ em đang hiểu sai vấn đề một chút. Như sau em nhé:

    Nếu em áp dụng VAS10 và việc đánh giá lại số dư của các khoản mục có gốc ngoại tệ chỉ được thực hiện 1 lần vào thời điểm cuối năm thì toàn bộ chênh lệch tỉ giá do đánh giá phát sinh sẽ được hạch toán vào bảo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và đây chính là chênh lệch tỉ giá chưa thực hiện trên thuyết minh báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên nếu doanh nghiệp thực hiện việc đánh giá hàng tháng, thì chênh lệch tỉ giá phát sinh cuối tháng này (chênh lệch tỉ giá chưa thực hiện) sẽ trở thành chênh lệch tỉ giá thực hiện tại cuối tháng sau nếu số dư của các khoản mục có gốc ngoại tệ này được clear tại cuối tháng sau và nếu không revert bút toán đánh giá lại này vào đầu tháng sau, doanh nghiệp sẽ rất khó có thể tách ra được chênh lệch tỉ giá đã thực hiện và chênh lệch tỉ giá chưa thực hiện tại thời điểm cuối năm để làm thuyết minh báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Do đó các doanh nghiệp mới thực hiện việc ghi nhận chênh lệch tỉ giá do đánh giá lại cuối mỗi tháng vào tài khoản 413, sang tháng sau thì revert luôn giao dịch ghi nhận bút toán đánh giá lại để có thể bóc tách ra được chênh lệch tỉ giá thực hiện và chưa thực hiện bởi lẽ chênh lệch tỉ giá chưa thực hiện chỉ là chênh lệch đánh giá lại số dư cuối năm thôi.

    Còn nếu em áp dụng Circular 201: thì chênh lệch tỉ giá do đánh giá lại số dư cuối kỳ của các khoản có gốc ngoại tệ dài hạn: ghi nhận luôn vào Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, còn của khoản mục ngắn hạn, doanh nghiệp có thể lựa chon ghi nhận vào tài khaonr 413 trên bảng cân đối kế toán và revert vào kỳ sau khi số dư các khoản mục này được clear (tức là khoản phải thu bằng ngoại tệ: thu được tiền và khoản phải trả bằng ngoại tệ: thực hiện chi trả).

    Chị hi vọng giải thích trên của chị sẽ giúp em hiểu vấn đề hơn.
     
  15. xuandinhbank

    xuandinhbank Member MBA Family

    Joined:
    Jul 24, 2009
    Messages:
    250
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    16
    Current city/country:
    VN
    Current employer/school:
    IVB
    Undergrad major:
    Banking and Finance
    MBA (intent) major/School:
    Finance/undecided
    Câu chuyện của năm xưa xin được bới lại, do gần đây đọc báo cáo mình thấy có vài sự khác biệt trong việc xử lý các khoản chênh lệch tỷ giá phát sinh trong doanh nghiệp!

    Mình trích cái nội dung sau đây để câu chuyện có "hậu"

     
  16. nightpromise

    nightpromise Member MBA Family

    Joined:
    Aug 14, 2011
    Messages:
    71
    Likes Received:
    0
    Trophy Points:
    6
    Current city/country:
    Ho Chi Minh
    Current employer/school:
    UEL
    Undergrad major:
    Acounting
    MBA (intent) major/School:
    EKU
    Lại quay về như cũ thôi. Mà thật ra cái thông tư 201 chả có mấy doanh nghiệp xài.
     

Share This Page